Γράφει ο Κώστας Ζοργιός

Τέλη της δεκαετίας του ‘80 και αρχές αυτής του ‘90, η Ελλάδα βίωνε το πρώτο μαζικό κύμα μετανάστευσης. Τα σύνορα με την Αλβανία είχαν μόλις ανοίξει και χιλιάδες οικογένειες εγκατέλειπαν τη γειτονική χώρα, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον στα μέρη μας. Σταδιακά και παρά τις όποιες δυσκολίες, ενσωματώθηκαν με τον πληθυσμό και πλέον αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του, έστω κι αν -δυστυχώς αρκετοί- συμπολίτες μας εξακολουθούν να μην τους αποδέχονται.

Με το πέρασμα των ετών και δεδομένων των συνθηκών που επικρατούν στις πατρίδες τους, υπήκοοι κι άλλων χωρών άρχισαν να καταφθάνουν κατά χιλιάδες στην Ελλάδα. Πολλοί από αυτούς Μουσουλμάνοι, τους οποίους οι Έλληνες αντιμετώπιζαν συνήθως με καχυποψία και σε αρκετές περιπτώσεις με φόβο, εξαιτίας των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων. Αρκετοί βρήκαν καταφύγιο στον Μαραθώνα, τη Νέα Μάκρη και τις γύρω περιοχές και πλέον αποτελούν ένα μικρό μεν, αλλά σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού.

Μιλήσαμε με τον κ. Σετζάντ Ζαΐν από το Πακιστάν, ο οποίος ήρθε στην Ελλάδα το 1995 σε ηλικία 22 ετών, ξένος σε μια άγνωστη χώρα και σήμερα, 23 χρόνια μετά, θεωρείται ως ο επικεφαλής της πακιστανικής κοινότητας στην περιοχή. Μας εξήγησε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Μουσουλμάνοι σε ένα ξένο περιβάλλον, μας περιέγραψε την καθημερινότητά τους, μας ανέλυσε τα προβλήματά τους και μας μίλησε για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.

Κυρίως, μας επανέλαβε ότι επιθυμία όλων είναι να ζουν αρμονικά με τους γηγενείς γιατί «αυτά που μάς ενώνουν είναι πολύ περισσότερα από αυτά που μάς χωρίζουν».

Και βέβαια, στάθηκε στο Ραμαζάνι, μια και διανύουμε την περίοδο της ιερής νηστείας των Μουσουλμάνων. Μας περιέγραψε τι ακριβώς κάνουν ή, πιο σωστά, τι δεν πρέπει να κάνουν, πώς το τιμούν και γιατί η βάση της συγκεκριμένης περιόδου είναι η φιλανθρωπία. Σκεφτείτε ότι είναι υποχρεωμένοι να δίνουν ένα ποσό του εισοδήματός τους σε απόρους ενώ αν κάποιος δεν καταφέρει να τηρήσει τα προβλεπόμενα, οφείλει να κάνει το τραπέζι σε 60 φτωχούς, παρέχοντάς τους οτιδήποτε ζητήσουν…


«Ήρθα στην πανέμορφη Ελλάδα πριν από 23 χρόνια. Στην πατρίδα μου φοιτούσα στο πανεπιστήμιο, αλλά λόγω των αντικειμενικών δυσκολιών αναγκάστηκα να αναζητήσω ένα καλύτερο μέλλον, σε μια πιο ασφαλή χώρα. Σήμερα, ζω εδώ από επιλογή κι όχι από ανάγκη. Δούλεψα σκληρά, έμαθα πολλά για την κουλτούρα των Ελλήνων, έκανα φίλους και ουδέποτε σκέφτηκα να φύγω. Ζω ευτυχισμένος παρά τις δεδομένες δυσκολίες που αντιμετώπισα τα πρώτα χρόνια».

Πόσοι είναι οι Μουσουλμάνοι που ζουν στον Μαραθώνα και στις γύρω περιοχές;

Οι Πακιστανοί είμαστε περίπου 500-600, ωστόσο υπάρχουν και άλλοι 100-150 Αιγύπτιοι που επίσης είναι μουσουλμάνοι. Κατά το παρελθόν, ο αριθμός αυτός ήταν μεγαλύτερος, ωστόσο όταν η κρίση κορυφώθηκε, αρκετοί κυνήγησαν την τύχη τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ξέρετε, βοηθά πολύ κάποιον νεοαφιχθέντα μετανάστη η παρουσία συμπατριωτών του, τα πράγματα όμως δεν είναι εύκολα στην αρχή και κάποιοι εγκαταλείπουν την προσπάθεια και είτε επιστρέφουν στο Πακιστάν ή στην όποια πατρίδα τους είτε μεταναστεύουν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

Με τι ασχολούνται κυρίως οι συμπατριώτες σας;

Οι περισσότεροι από εμάς δουλεύουν στα χωράφια. Πολύ σκληρή δουλειά, αλλά υπάρχει ζήτηση και απορροφώνται αρκετά άτομα στον συγκεκριμένο τομέα. Λιγότεροι, και κυρίως Αιγύπτιοι, είναι αυτοί που εργάζονται στα φυτώρια της περιοχής.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζετε;

Τα προβλήματα είναι περισσότερα από ένα, αλλά με τον καιρό μάθαμε να τα βγάζουμε πέρα. Το σημαντικότερο, ίσως, είναι η δυσκολία απόκτησης βίζας. Παλιότερα, η διαδικασία ήταν πολύ πιο εύκολη συγκριτικά με σήμερα και σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορούσαμε να φέρουμε εδώ και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Τώρα πια, απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα κι αυτή η δυσκολία νομίζω ότι κάνει και σε εμάς κακό, αλλά και σε εσάς.

Από ποια άποψη;

Όσοι έχουν τις οικογένειές τους στο Πακιστάν ή στην Αίγυπτο ή οπουδήποτε, τέλος πάντων, εργάζονται σκληρά, ζουν πολύ λιτά και όσα χρήματα τους περισσεύουν, τα στέλνουν στην πατρίδα τους. Χάνονται. Αν ζούσαν οι οικογένειες εδώ, τα χρήματα θα παρέμεναν στην τοπική οικονομία που, όπως γνωρίζετε καλύτερα από εμένα, τα έχει πολλή ανάγκη.

Ένα δεύτερο πρόβλημα, που εμείς ευτυχώς δεν το βιώνουμε στον Μαραθώνα παρά σε πολύ μικρό βαθμό, είναι ο ρατσισμός και η καχυποψία με την οποία κάποιοι άνθρωποι μάς αντιμετωπίζουν. Γνωρίζω ότι αρκετοί νιώθουν φόβο, ειδικά λόγω του ότι δεν πιστεύουμε στην ίδια θρησκεία και ότι αναρωτιούνται τί θα γίνει αν έρθουν 200-300 οικογένειες Πακιστανών στην περιοχή μας. Ίσως κάποιοι θεωρούν ότι θα δημιουργηθούν προβλήματα εις βάρος των Ελλήνων…

Πιστεύετε, όμως, ότι εμείς δε νιώθουμε φόβο, δε νιώθουμε απειλή; Κάθε άλλο παρά εύκολο και βολικό είναι να εγκαταλείπεις τη χώρα σου και το σπίτι σου και να ταξιδεύεις σε ένα άγνωστο μέρος ξεκινώντας από το μηδέν και γνωρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζεσαι ως ίσος προς ίσο με τους γηγενείς. Κι εμείς φοβόμαστε κι αυτό που προσπαθεί εδώ και χρόνια η κοινότητά μας είναι να ζει αρμονικά με τους Έλληνες και να αποβάλλει κάθε αίσθημα απειλής. Σκεφτείτε ότι υπάρχουν Πακιστανοί που ζουν στη Νέα Μάκρη εδώ και 30 χρόνια. Τα παιδιά τους γεννήθηκαν εδώ και πήγαν εδώ σχολείο, έκαναν φιλίες με ελληνόπουλα και νιώθουν ως έναν βαθμό ελληνόπουλα. Δεν έχουμε τίποτε να χωρίσουμε, αντιθέτως είναι πάρα πολλά αυτά που μας ενώνουν.

Πώς κυλά η καθημερινότητά σας;

Με πολλή δουλειά και πολλή προσευχή. Είμαστε πολύ δεμένοι μεταξύ μας, ο ένας βοηθά τον άλλον και οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει κάποιο μέλος της κοινότητας, γίνεται πρόβλημα ολόκληρης της κοινότητας. Μαζευόμαστε για κοινή προσευχή σε καθημερινή βάση και ειδικά αυτή την περίοδο που έχουμε Ραμαζάνι, κάνουμε προσευχή τουλάχιστον τέσσερις με πέντε φορές την ημέρα.

Θα μάς μιλήσετε για το Ραμαζάνι;

Είναι ένας από τους πέντε Πυλώνες του Ισλάμ κι υποχρεωτικό για κάθε μουσουλμάνο. Εξαιρούνται μόνο οι έγκυες γυναίκες, οι ανήμποροι ηλικιωμένοι κι οι άρρωστοι ενώ δεν προσεύχονται και τα παιδιά κάτω των 14 ετών. Ο μήνας του Ραμαζανιού υπολογίζεται με βάση το σεληνιακό ημερολόγιο και μετατοπίζεται κάθε χρόνο κατά δέκα μέρες πίσω.

Ουσιαστικά, είναι η περίοδος ενός μήνα που δοκιμάζεται η πίστη μας. Νηστεύουμε, δεν τρώμε και δεν πίνουμε νερό από την Ανατολή ως τη Δύση του ηλίου, προφανώς δεν καπνίζουμε και δεν πίνουμε αλκοόλ. Όσοι είμαστε άνω των 18 ετών και εργαζόμαστε, δίνουμε το 2,5% του μεροκάματου ή του μισθού μας σε απόρους.

Το Κοράνι μάς διδάσκει να δίνουμε μεγάλη σημασία στη φιλανθρωπία, καθώς επίσης και να ενδιαφερόμαστε για τον διπλανό μας είτε είναι μουσουλμάνος είτε όχι. Στο τέλος του Ραμαζανιού νιώθουμε γεμάτοι για όσα κάναμε όλο αυτό το διάστημα και περιμένουμε τι καλό θα μας δοθεί. Αν κάποιος δεν αντέξει τη νηστεία και φάει ή πιει νερό ενώ δεν πρέπει, είναι υποχρεωμένος να προσφέρει τροφή σε 60 απόρους. Να τους κάνει το τραπέζι με ό,τι αυτοί ζητήσουν, προκειμένου να συγχωρεθεί.

Γιατί πιστεύετε ότι υπάρχουν άνθρωποι που σας αντιμετωπίζουν με καχυποψία και φόβο;

Μεγάλο ρόλο στην εικόνα που υπάρχει για τους μουσουλμάνους έχει παίξει το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) και τα εγκλήματα που έχει κάνει εις βάρος αθώων ανθρώπων. Αυτοί δεν είναι πραγματικοί μουσουλμάνοι! Σκεφτείτε ότι, για παράδειγμα, στο Ιράκ σκότωσαν 1200 αθώα παιδιά που πήγαν να παρακολουθήσουν έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Παιδιά που ήταν μουσουλμάνοι…

Εγώ ζούσα με τον φόβο ότι μπορούσα να πάω στο τζαμί και να μην γυρίσω. Δεν ξέρουμε για ποιον δουλεύουνε, ποιοι είναι οι στόχοι τους, ποιον ακούνε. Γιατί το Κοράνι δε διδάσκει μίσος και δεν προτρέπει να βλάψεις τον άλλον και πάνω απ’ όλα ισχύει το Κοράνι κι οι κανόνες του. Τα λόγια του Μωάμεθ είναι συγκεκριμένα και κανείς δεν έχει δικαίωμα να τα παρερμηνεύσει. Πώς είναι δυνατόν να αποδεχθούμε ανθρώπους σαν του ISIS; Δεν έχουν καμία σχέση με εμάς και πιστέψτε με κι εμείς τους φοβόμαστε και τους απαρνούμαστε. Άμα τα μέλη του ISIS ήταν πιστοί μουσουλμάνοι, δε θα έκαναν κανένα κακό.

Είστε ήδη 25 χρόνια εδώ… Σκέφτεστε να επιστρέψετε;

Πάντα έλεγα «θα μείνω 2-3 χρόνια στην Ελλάδα και θα γυρίσω». Κάθε φορά όμως που επισκέπτομαι το Πακιστάν, θέλω να φύγω. Νιώθω ξένος εκεί, ξένος κι εδώ κι αυτό είναι λίγο περίεργο. Αλλά η ζωή μου πλέον είναι στην Ελλάδα.

Μετά την όμορφη συζήτηση που είχαμε με τον κ. Σετζάντ Ζαΐν, του ζητήσαμε να μας επιτρέψει να επισκεφθούμε τον χώρο που προσεύχονται οι μουσουλμάνοι στον Μαραθώνα. Κι έτσι έγινε…