Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η εποχική έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου, με την Αττική και ιδιαίτερα το ανατολικό τμήμα της να βρίσκεται αυτή τη χρονιά στο επίκεντρο της επιδημιολογικής εικόνας.
Τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στη χώρα έχουν φτάσει τα 232, ενώ έχουν καταγραφεί 19 θάνατοι. Περίπου το 60% των περιστατικών εντοπίζεται στην Αττική, με αυξημένη δραστηριότητα σε περιοχές όπως τα Σπάτα και το Μαρκόπουλο.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ Γκίκας Μαγιορκίνης εξηγεί ότι η έξαρση του ιού εμφανίζεται συνήθως από τα μέσα ή τα τέλη Ιουνίου και διαρκεί μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Γιατί βρίσκεται στο επίκεντρο η Ανατολική Αττική
Κρίσιμο ρόλο στην εξάπλωση παίζει ο κύκλος μετάδοσης του ιού. Όπως επισημαίνει ο κ. Μαγιορκίνης, «ο ιός μεταδίδεται αποκλειστικά από κουνούπια που έχουν μολυνθεί από μολυσμένα πτηνά», διευκρινίζοντας ότι δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η παρουσία κορακοειδών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Πρόκειται για πτηνά που συναντώνται συχνότερα σε αγροτικές και περιαστικές περιοχές και λιγότερο μέσα στον πυκνό αστικό ιστό.
Η Ανατολική Αττική εξακολουθεί να διαθέτει μεγάλες τέτοιες εκτάσεις, γεγονός που μπορεί να εξηγήσει γιατί εμφανίζεται μεγαλύτερη κυκλοφορία του ιού σε συγκεκριμένες περιοχές.
«Το κουνούπι δεν πετάει πολύ μακριά, οπότε πρέπει να είναι κοντά και στο πτηνό και στον άνθρωπο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής.
Από τη Θεσσαλία στην Αττική;
Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της φετινής εικόνας είναι η γεωγραφική μετατόπιση των περιστατικών. Ο κ. Μαγιορκίνης σημειώνει ότι για πολλά χρόνια η Θεσσαλία αποτελούσε σημαντικό επίκεντρο του ιού, ενώ στην Αττική τα κρούσματα άρχισαν να επανεμφανίζονται σταδιακά από το 2023.
Μεταξύ των πιθανών παραγόντων εξετάζονται η κλιματική μεταβολή και αλλαγές στις μετακινήσεις πληθυσμών πτηνών.
Ο ίδιος συνδέει ως υπόθεση –και όχι ως αποδεδειγμένη αιτία– τη μεταβολή αυτή και με τις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel στη Θεσσαλία, οι οποίες ενδέχεται να επηρέασαν τις μετακινήσεις πτηνών προς άλλες περιοχές.
Ένα στα 150 περιστατικά μπορεί να γίνει σοβαρό
Η μεγάλη πλειονότητα όσων μολύνονται δεν παρουσιάζει σοβαρή νόσηση. Πολλοί δεν αντιλαμβάνονται καν τη λοίμωξη, ενώ άλλοι εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, όπως πυρετό και κόπωση.
Περίπου ένα στα 140 έως 150 περιστατικά, σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, μπορεί να παρουσιάσει εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Σε αυτές περιλαμβάνονται εγκεφαλίτιδα, σύγχυση, έντονη υπνηλία, υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, δυσκαμψία του αυχένα, φωτοφοβία, επιληπτικοί σπασμοί ή ακόμη και παράλυση και απαιτείται νοσοκομειακή αντιμετώπιση.
Οι σοβαρότερες περιπτώσεις αφορούν κυρίως ανθρώπους άνω των 65 ετών και άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Προβληματισμό προκάλεσε πάντως και η περίπτωση 13χρονου αγοριού που νοσηλεύτηκε με βαριά συμπτώματα και στη συνέχεια έλαβε εξιτήριο.
Έκτακτοι ψεκασμοί στην Ανατολική Αττική
Η Περιφέρεια Αττικής έχει εντείνει τις επιχειρήσεις καταπολέμησης των κουνουπιών, με έκτακτους νυχτερινούς ψεκασμούς σε περίπου 10.000 στρέμματα στην Ανατολική Αττική.
Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν και με ειδικά μηχανήματα υψηλής πίεσης, τις λεγόμενες «τουρμπίνες», για την αντιμετώπιση των ενήλικων κουνουπιών.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν περιοχές εκτός των πυκνοκατοικημένων ζωνών, μεταξύ άλλων γύρω από τις Αλυκές Αρτέμιδας, από την οδό Αρίωνος έως τη Λεωφόρο Μαραθώνος, καθώς και στην περιοχή Κιάφα κοντά στο αεροδρόμιο.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο όπλο απέναντι στον ιό. Ο κ. Μαγιορκίνης τονίζει ότι «η προστασία έναντι του ιού βασίζεται σχεδόν 90% στην ατομική προστασία».
Συστήνονται εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, σήτες σε πόρτες και παράθυρα, απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, κήπους και μπαλκόνια και κατάλληλος ρουχισμός όταν κάποιος βρίσκεται σε περιοχή με πολλά κουνούπια.
