Ο σκύλος σου δεν έχει να κάνει τις δουλειές που έχεις να κάνεις εσύ, αλλά μπορεί να έχει άγχος. Μάλιστα, μπορεί το θέμα να είναι γενετικό και η μελέτη του να λύσει απορίες που αφορούν και τους ανθρώπους.

Υπάρχουν ψυχολόγοι που γκρουπάρουν την προσωπικότητα των ανθρώπων, βάσει πέντε παραγόντων: α) εξωστρέφεια, β) νεύρωση, γ) ειλικρίνεια, δ) ευχαρίστηση και ε) ευσυνειδησία. Όλοι τους μπορούν να επηρεαστούν από γονίδια και να επηρεάσουν τη ψυχική μας υγεία.

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι νευρωτικές προσωπικότητες είναι πιο ευάλωτες στην κατάθλιψη ή το άγχος, ενώ χαρακτηριστικά όπως η ευσυνειδησία και η ευχαρίστηση προστατεύουν από αυτές τις διαταραχές. Θα μου πεις, άλλο ο άνθρωπος άλλο ο σκύλος.

Όχι ακριβώς. Ό,τι διάβασες έως εδώ δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους, αλλά και τους σκύλους. Η Milla Salonen, ερευνήτρια σκύλων από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, και άλλοι ερευνητές πρότειναν επτά παράγοντες προσωπικότητας, για το «γκρουπάρισμα» των πιο πιστών μας φίλων:

ανασφάλεια,
ενέργεια,
εστίαση στην εκπαίδευση,
επιθετικότητα/κυριαρχία,
κοινωνικότητα με ανθρώπους,
κοινωνικότητα με σκύλους,
επιμονή.

Κάποιοι είναι κοινοί με αυτούς των ανθρώπων, με την ανασφάλεια των σκύλων να παραλληλίζεται με τις νευρώσεις των ανθρώπων.

Όπως γράφει το Science, επιστήμονες άρχισαν να προτείνουν την μελέτη των σκύλων ως πρότυπο για την ανθρώπινη ψυχιατρική, δεδομένου ότι οι ίδιοι τύποι ψυχικών ασθενειών δεν προέκυπταν φυσικά στα τρωκτικά.

Η Karen Overall, συμπεριφορίστρια ζώων στο University of Prince Edward Island, είχε πει χαρακτηριστικά πως «οι σκύλοι είναι ενδεχομένως το πιο κοντινό μοντέλο στον άνθρωπο που μπορούμε να βρούμε».

Ο σκύλος σου στο μικροσκόπιο

Πρόσφατη μελέτη ασχολήθηκε με την αξιολόγηση του πώς η προσωπικότητα ενός σκύλου μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά του και πώς τα αποτελέσματα μπορούν να συγκριθούν με όσα έχουν παρατηρηθεί στους ανθρώπους. Η ομάδα που ανέλαβε το έργο δημιούργησε ερωτηματολόγιο με 63 ερωτήσεις για ανθρώπους που είχαν κατοικίδια. Κλήθηκαν να απαντήσουν για την υγεία, το ιστορικό, τους φόβους, την ευαισθησία στους ήχους, το άγχος αποχωρισμού, την παρορμητικότητα, την επιθετικότητα προς τους ανθρώπους ή άλλους σκύλους και την έλλειψη προσοχής των κατοικίδιών τους.

Οι μελετητές επισκέφτηκαν τα σπίτια ιδιοκτητών 11.360 σκύλων στη Φινλανδία – που φιλοξενούσαν ζώα από 52 διαφορετικές ράτσες. Ομαδοποίησαν τις απαντήσεις για κάθε σκύλο βάσει των επτά χαρακτηριστικών προσωπικότητας και εν συνεχεία χρησιμοποίησαν σύνολο εξισώσεων, για να αξιολογήσουν εάν οι σκύλοι που τείνουν να έχουν ίδια χαρακτηριστικά μοιράζονταν τις ίδιες ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

Η ομάδα ανακάλυψε πως, όπως και στους ανθρώπους, η προσωπικότητα σχετίζεται με τις συμπεριφορές. Χαρακτηριστικά, τα κουτάβια με ανασφαλή προσωπικότητα είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν όλες τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές (αποστροφή προς τους ξένους, φόβος για τα πυροτεχνήματα κ.λπ.).

«Αυτό μοιάζει αρκετά με τη νεύρωση και το άγχος που έχουν οι άνθρωποι», εξήγησε η Dr. Salonen, πριν προσθέσει ότι ένα άλλο χαρακτηριστικό προσωπικότητας που ενοχοποιήθηκε ήταν η χαμηλή προσοχή στην εκπαίδευση. Συνδέθηκε με παρορμητικές συμπεριφορές, όπως η γρήγορη εγκατάλειψη των tasks και η ταραχή. Συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά όσων ανθρώπων έχουν διαταραχή ελλειμματικής προσοχής.

Οι ερευνητές τόνισαν ότι τα ευρήματα τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη μελέτη της γενετικής βάσης των ψυχικών διαταραχών. Επισήμαναν πως η εξέταση των γονιδίων συγκεκριμένης ράτσας που είναι γνωστή για την ανασφάλεια της ή για την έλλειψη προσοχής μπορεί να αποκαλύψει γενετικούς παράγοντες που υποκρύπτουν διαταραχές άγχους ή ελλειμματικής προσοχής στους σκύλους και στους ανθρώπους.

Την ίδια ώρα, οι καθ’ ύλην αρμόδιοι αναγνώρισαν ότι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες σκύλων ενδιαφέρονται απλώς να είναι το κατοικίδιό τους χαρούμενο, υγιές και ασφαλές, με την Dr. Overall να λέει: «Εάν ο σκύλος σας γαβγίζει πολύ ή φοβάται τους ξένους, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει σοβαρά προβλήματα». Εφόσον έχει, υπάρχουν τρόποι να βοηθήσεις.

Τι κάνω αν ο σκύλος μου έχει άγχος;

Πρώτα ας δούμε πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ο σκύλος μας έχει άγχος. Είναι χρήσιμο να θυμάσαι πως δεν ανταποκρίνεται καλά στις μετακομίσεις και στα νέα προγράμματα – σε οτιδήποτε τον βγάζει από το πρόγραμμά του. Ο πιο εύκολος τρόπος είναι να του δώσεις ένα σνακ. Αν δεν το φάει, έχει θέμα. Στα συμπτώματα ανήκουν και το λαχάνιασμα, η γενική ανησυχία, το γάβγισμα, η γκρίνια, το τρέμουλο, τα σάλια.

Επίσης, συνηθίζουν να «πηγαίνουν» τα αυτιά τους προς τα πίσω, ενίοτε γίνονται επιθετικά, γαβγίζουν υπερβολικά, κρύβονται ή ψάχνουν πού να κρυφτούν, ή επαναλαμβάνουν την ίδια ψυχαναγκαστική συμπεριφορά.

Έχει διαπιστωθεί πως η άσκηση βοηθά στην καταπολέμηση του άγχους, όπως και η φυσική επαφή, το μασάζ και η μουσικοθεραπεία. Ό,τι δηλαδή βοηθά και τους ανθρώπους. Αν δεν δεις αποτέλεσμα, είναι χρήσιμο να απευθυνθείς σε κτηνίατρο.