Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΡΓΙΟΣ

Η αρχή έγινε με μια ιδέα. Την είχε ο καθηγητής Αριστείδης Παλιούρας, Διευθυντής του 3ου Ε.Κ. Ανατολικής Αττικής, ο οποίος πιστεύει ότι λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στον τομέα του διαστήματος και της κλιματικής αλλαγής, οι μαθητές πρέπει να αρχίσουν να εμπλέκονται με την επίλυση πραγματικών, αυθεντικών προβλημάτων που έχουν σχέση με την κλιματική αλλαγή, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα, που παρέχει ελεύθερα τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία.

Η συνέχεια ήρθε με την τεχνογνωσία και την εμπειρία, που πρόσφερε ο Δρ. Τάκης Παπαδόπουλος. Πρόκειται για τον επικεφαλής της διαστημικής μαθητικής ομάδας Καλαμάτας που ήταν και η πρώτη που συστάθηκε στη χώρα με πολύ αξιόλογες μελέτες στο παρελθόν (με κορυφαία την αποστολή μεσσηνιακών ελιών στο Διάστημα και τη μελέτη παραγωγής λαδιού σε μηδενική βαρύτητα).

Η μελέτη της ομάδας της Καλαμάτας ενέπνευσε τον καθηγητή Αριστείδη Παλιούρα, ο οποίος ενέταξε τη RAFINA SPACE TEAM στο πρόγραμμα «ΜΙΚΡΟΣ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ».

Επόμενο βήμα, η εθελοντική προσφορά εκπαιδευτικών που θα συνέδραμαν το εγχείρημα. Οι καθηγήτριες Άννα Σαμαρά (Γυμνάσιο Ραφήνας) και Όλγα Νάνου (ΕΠΑΛ Ραφήνας) είχαν καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη της ιδέας καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής χρονιάς.
Τελευταίο, αλλά βασικότερο κομμάτι, το ενδιαφέρον και οι συμμετοχές. Δέκα μαθητές Γυμνασίου και ΕΠΑΛ (από το 3ο Ε.Κ. Αν. Αττικής, ΕΠΑΛ Ραφήνας, Γυμνάσιο Ραφήνας και του Pierce – Αμερικανικού Κολλεγίου) δεν έχασαν την ευκαιρία που τους παρουσιάστηκε και δήλωσαν συμμετοχή στο πρόγραμμα «Μικρός Κοπέρνικος», παρότι ως δραστηριότητα θα τους «έτρωγε» ελεύθερο χρόνο καθότι «εξωσχολική». Κοιτάξτε τώρα τι κατάφεραν όλοι αυτοί σε συνεργασία, ξεκινώντας ουσιαστικά από το μηδέν…

Γνώση και διάκριση

Υπό την καθοδήγηση των κκ. Παλιούρα και Παπαδόπουλου, η Διαστημική Ομάδα Ραφήνας αποφάσισε να μελετήσει τα δορυφορικά δεδομένα της συστοιχίας COPERNICUS για να αναλύσει τη συμπεριφορά του εδάφους και τη βλάστηση στην πληγείσα από τις πυρκαγιές περιοχή πριν την 23η Ιουλίου, στις άμεσες συνέπειες που είχε η φωτιά στη βλάστηση και τέλος, στο πώς αντιδρά η φύση με το πέρασμα του χρόνου, μετά την αποφράδα εκείνη Δευτέρα.

Στην πορεία του χρόνου και αφού η μελέτη είχε ήδη ξεκινήσει, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία ανακοίνωσε τη διεξαγωγή του πανευρωπαϊκού προγράμματος CLIMATE DETECTIVES. Περίπου 120 ομάδες από όλη την Ευρώπη δήλωσαν συμμετοχή, παρουσίασαν περιβαλλοντικές μελέτες και αξιολογήθηκαν για το επίπεδο, την ακρίβεια και την αρτιότητά τους.

Αν και «νεοφώτιστη» και παρά το γεγονός ότι οι 10 μαθητές δεν είχαν νωρίτερα καμία εμπειρία στην ανάλυση δορυφορικών δεδομένων, η μελέτη της Μαθητικής Διαστημικής Ομάδας Ραφήνας (Rafina Space Team) απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και εξελέγη από την κριτική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας ανάμεσα στις τέσσερις κορυφαίες!
Σύσσωμη, μάλιστα, η ομάδα προσκλήθηκε στο διεθνές συνέδριο Living Planet Symposium που διεξήχθη στις 14 Μαΐου στο Μιλάνο και βραβεύτηκε για αυτή της την επιτυχία, γεγονός που, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται ο καθένας, άνοιξε την όρεξη τόσο σε όλα τα μέλη της ομάδας, όσο και σε άλλους μαθητές που αρχικά έδειξαν ενδιαφέρον αλλά δεν τόλμησαν το βήμα…

Το συνέδριο Living Planet Symposium διεξάγεται κάθε τρία χρόνια από την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία, με την υποστήριξη του Ιταλικού Οργανισμού Διαστήματος, και έχει θέμα την Τηλεπισκόπηση της Γης.

Στη διάρκεια του συνεδρίου, οι μαθητές παρακολούθησαν ειδικά σχεδιασμένα εργαστήρια για μαθητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, παρουσίασαν την εργασία τους, ήρθαν σε επαφή με επιστήμονες της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας και αντάλλαξαν γνώσεις κι εμπειρίες με μαθητές από την Ιταλία, την Ισπανία και την Φινλανδία.

Και ξαναγυρνάμε στην ιδέα. Οι κύριοι Παλιούρας και Παπαδόπουλος και οι κυρίες Σαμαρά και Νάνου αφιέρωσαν προσωπικό χρόνο και κόπο ενώ δεν ήταν υποχρεωμένοι. Αποτέλεσμα; Δέκα μαθητές έμαθαν πώς μπορείς να «διαβάζεις» και να αξιοποιείς δορυφορικά δεδομένα (κάτι που στους περισσότερους ακούγεται… εξωπραγματικό), πώς συντάσσεις μια ολοκληρωμένη επιστημονική μελέτη, πώς ερμηνεύεις τις πληροφορίες που σου δίνει το έδαφος και η βλάστηση, πώς είναι να συμμετέχεις σε ένα επιστημονικό συνέδριο και να βραβεύεσαι, ξεχωρίζοντας ανάμεσα σε εκατοντάδες συμμετέχοντες.

Επιπρόσθετα, οι μαθητές έμαθαν ότι το μικροκλίμα κάθε περιοχής αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του γενικότερου κλίματος στη Γη και ότι επιδρά σημαντικά σε αυτό τοπικά. Όπως επίσης και ότι σε ένα περίπλοκο και συνεχώς μεταβαλλόμενο σύστημα μεγάλη σημασία έχουν ο σεβασμός και η σωστή διαχείριση της ανθρώπινης οικιστικής παρέμβασης στο φυσικό περιβάλλον που μας περικλείει.

Επιπλέον, «έχτισαν» τεχνογνωσία ώστε και καινούριους μαθητές να προσελκύσουν, αλλά και το πρόγραμμα Μικρός Κοπέρνικος να «εξελίξουν» για τους «παλιότερους».

Κι εδώ είναι που αναρωτιέσαι «γιατί να μην υπάρχουν περισσότεροι τέτοιοι εκπαιδευτικοί»…