Η διδακτέα ύλη αλλάζει, σε κάποιες χώρες πιο γρήγορα από ό,τι σε άλλες και σίγουρα εναρμονίζεται με τα νέα επιστημονικά δεδομένα.Για αυτό και πράγματα που μαθαίναμε όσοι πηγαίναμε σχολείο το ’80 και το ’90 -ίσως και το 2000-, δεν ισχύουν σήμερα. Για παράδειγμα, όσα περιλάμβανε ο χάρτης της Ευρώπης που το ’90 είχε την ΕΣΣΔ, τη Γιουγκοσλαβία και την Τσεχοσλοβακία και τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχουν στη θέση τους δεκάδες νέα κράτη.
Κάποιοι βασικοί μύθοι που διδαχθήκαμε στο σχολείο
Οι μαθητές περασμένων δεκαετιών ενημερώνονταν από τους καθηγητές πως το DNA προσδιορίζει απόλυτα τη “μοίρα” μας. Τώρα, υπάρχουν μελέτες που δείχνουν πως ο τρόπος ζωής μας, αλλά και το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, μπορούν να παίξουν πολύ μεγάλο ρόλο, όπως ανέλυσε στο Pop Science ο Γιώργος Παξινός, Ελληνοαυστραλός καθηγητής ψυχολογίας και ιατρικών επιστημών στο ΝeuRa (Neuroscience Research Australia), του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας και ο νευροεπιστήμονας που έχει χαρτογραφήσει τις περισσότερες περιοχές του εγκεφάλου.
Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα ψάρια έχουν πολύ μεγαλύτερη μνήμη από ό,τι υποδηλώνει ο μύθος των τριών δευτερολέπτων. Εργασία του McEwan University του Καναδά, σε αφρικανικές κιχλίδες έδειξαν διατήρηση μνήμης για τουλάχιστον 12 ημέρες.
Άλλες μελέτες, συγκεκριμένα σε χρυσόψαρα, διαπίστωσαν πως μπορούν να θυμούνται πληροφορίες για έως και 3 μήνες, όπως και ότι έχουν χρονική αντίληψη -αναγνωρίζουν συγκεκριμένες ώρες της ημέρας, όπως αυτή του ταΐσματος, άρα έχουν “εσωτερικό ρολόι”. Επίσης, ξεχωρίζουν σχήματα, χρώματα και ήχους και μπορούν να εκπαιδευτούν, ώστε να σπρώχνουν μοχλούς για να πάρουν τροφή.
Αν ήσουν στο δημοτικό το ‘80, έμαθες πως η γλώσσα “καταλαβαίνει” το γλυκό στο μπροστά σημείο, το πικρό πίσω και το αλμυρό με το ξινό, στα πλάγια. Ο “χάρτης” αυτός είχε σχεδιαστεί από τον ψυχολόγο Edwin Boring, το 1942, ο οποίος παρερμήνευσε δεδομένα που έδειχναν μικρές διαφορές στην ευαισθησία.
Σήμερα, τα παιδιά μαθαίνουν αυτό που γράφει και το περιοδικό του Smithsonian, πως οι γευστικοί κάλυκες είναι διασκορπισμένοι σε όλη την επιφάνεια της γλώσσας και ανιχνεύεουν πέντε γεύσεις -προστέθηκε το umami που στα ελληνικά μεταφράζεται ως νοστημιά και ανακαλύφθηκε από τον Ιάπωνα χημικό, Kikunae Ikeda το 1908, από τον ζωμό φυκιών. Χρειάστηκε διάστημα μεγαλύτερο του αιώνα, για να γίνει το umami αποδεκτόαπό τη Δύση.
3) Η ζάχαρη προκαλεί υπερκινητικότητα στα παιδιά
Γενιές γονιών σιχτίριζαν όποιον τολμούσε να δώσει στο παιδί τους ζάχαρη, το απόγευμα. Είχε κυριαρχήσει ο μύθος που ήθελε τα γλυκά να προκαλούν υπερκινητικότητα στα παιδιά. Όλα άρχισαν από μια επιστολή του Δρ William Cook το 1974, στην Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, όπου ανέφερε τον σχετικό ισχυρισμό. Έκτοτε έχουν γίνει πολλές σχετικές μελέτες, αλλά δεν έχει βρεθεί σύνδεση.
Αντιθέτως, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν πως η συμπεριφορά των παιδιών, που συχνά παρερμηνεύεται ως υπερκινητικότητα οφείλεται συνήθως στο περιβάλλον -είναι ας πούμε, σε ένα πάρτι ή μια συγκέντρωση. Έρευνες δείχνουν και ότι η ζάχαρη δεν προκαλεί υπερκινητικότητα καν σε παιδιά που έχουν διαγνωστεί με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας.
4) Το αίμα είναι μπλε μέσα στις φλέβες
Δεν πρέπει να υπήρχε παιδί το ‘80 και το ‘90 που να μην απόρησε γιατί το αίμα φαίνεται μπλε όταν είναι στη φλέβα και βγαίνει από αυτήν κόκκινο. Οι μεγαλύτεροι εξηγούσαν πως άλλαζε χρώμα, όταν ερχόταν σε επαφή με το οξυγόνο. Στην πραγματικότητα, το αίμα είναι πάντα κόκκινο. Όταν είναι στις φλέβες είναι πιο σκούρο το κόκκινο, επειδή δεν υπάρχει πολύ οξυγόνο. Συν τη διάχυση του φωτός, μας φαίνεται μπλε μέσα στο δέρμα.
5) Ο άνθρωπος έχει 5 αισθήσεις
Ήλθε η άχαρη στιγμή να μάθεις πως ό,τι άκουγες και μετέδωσες, για τις 5 αισθήσεις του ανθρώπου, είναι λάθος. Πέραν της όρασης, της ακοής, της όσφρησης, της γεύσης και της αφής, υπάρχουν άλλες 20+, με τη λίστα να περιλαμβάνει την ισορροπία, την ιδιοδεκτικότητα (βλ. αντίληψη θέσης του σώματος στο χώρο), αλγοαισθησία (η ικανότητα να αισθανόμαστε πόνο), θερμοαισθησία (αντίληψη ζέστης και κρύου), χρονοαίσθηση (αίσθηση πως περνάει ο χρόνος) και διατοιχωματικές αισθήσεις, όπως είναι η πείνα, η δίψα, η ανάγκη για οξυγόνο κ.α., που ελέγχονται από εσωτερικούς υποδοχείς.
Ειρήσθω εν παρόδω, η επιστήμη σήμερα έχει την τάση να ορίζει ως “αίσθηση” κάθε σύστημα που διαθέτει δικούς του, εξειδικευμένους, υποδοχείς και στέλνει συγκεκριμένα σήματα στον εγκέφαλο.
6) Η κατανάλωση σοκολάτας προκαλεί ακμή
Πόσοι έφηβοι έχουν διακόψει την κίνηση των γνάθων ενώ ένα κομμάτι σοκολάτα έχει τοποθετηθεί στο στόμα τους, φοβούμενοι πως θα ενταθεί η ακμή τους; Ήταν το mantra των γονιών και των καθηγητών που έδιναν συμβουλές υγείας. Μέχρι σήμερα ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί πως η σοκολάτα προκαλεί άμεσα ακμή.
Έχει φανεί πως η καθαρή μαύρη σοκολάτα δεν φαίνεται να επηρεάζει την εμφάνιση σπυριών και έχει προταθεί ότι η σοκολάτα γάλακτος, της υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και γαλακτοκομικά, μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, σε άτομα που έχουν προδιάθεση ακμής. Η επιστήμη έχει καταλάβει πως αυτό που επιδεινώνει την ακμή είναι οι τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και σε κάποιες περιπτώσεις, τα γαλακτοκομικά, με την προδιάθεση να παίζει πολύ μεγάλο ρόλο.
7) Τα σκυλιά έχουν αχρωματοψία
Μελέτες έχουν δείξει πως η πεποίθηση ότι οι σκύλοι δεν βλέπουν χρώματα, είναι λανθασμένη. Δεν είναι για αυτούς όλα ασπρόμαυρα, αλλά βλέπουν τον κόσμο όπως ένας άνθρωπος που έχει ερυθροπράσινη αχρωματοψία. Δηλαδή, αντιλαμβάνονται κυρίως τις αποχρώσεις του μπλε, του κίτρινου και του γκρι και έχουν μια δυσκολία να διαχωρίσουν το κόκκινο από το πράσινο, που στα μάτια τους είναι γκρι ή καφέ.
Αυτό συμβαίνει γιατί έχουν δυο τύπους κώνων στα μάτια (όπου “κώνος” υποδοχέας χρώματος). Επειδή λοιπόν, τους λείπει ο κώνος για το κόκκινο, ένα κόκκινο μπαλάκι πάνω στο πράσινο γρασίδι τους φαίνεται σαν ένα καφετί-κίτρινο αντικείμενο πάνω σε ένα άλλο κίτρινο-γκρι φόντο.Για την ιστορία, εμείς έχουμε τρεις κώνους.
Η όραση εν τω μεταξύ, των σκύλων βελτιώνεται σε χαμηλό φωτισμό και είναι “κατασκευασμένη” για εντοπίζει την κίνηση και όχι τη λεπτομέρεια.
8) Ο Χριστόφορος Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική
Στον Χριστόφορο Κολόμβο πιστώνεται η έναρξη του ευρωπαϊκού αποικισμού στην Αμερική, μετά την άφιξη του στον “νέο κόσμο” το 1942, στις σημερινές Μπαχάμες. Δεν τον ανακάλυψε όμως, αυτός. Είχαν πατήσει στα ίδια χώματα νωρίτερα, άλλοι Ευρωπαίοι. Για παράδειγμα, οι Βίκινγκς αφίχθηκαν περίπου 500 χρόνια, πριν τον Κολόμβο. Αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν επιβεβαιώσει την παρουσία του Leif Erikson και Σκανδιναβών θαλασσοπόρων στη σημερινή Νέα Γη του Καναδά.
Παρεμπιπτόντως, ο Κολόμβος πίστευε πως είχε φτάσει στις ανατολικές ακτές των Ινδιών (Ασία) μέχρι που πέθανε -δεν ήξερε πως πήγε σε μια νέα ήπειρο- και δεν πάτησε σε αυτήν τη γη -είχε μείνει στο πλοίο. Ο πρώτος που το διατύπωσε επίσημα, ήταν ο Ιταλός εξερευνητής, Amerigo Vespucci και τώρα καταλαβαίνεις γιατί η νέα ήπειρος ονομάστηκε Αμερική.
9) Ο Ισαάκ Νεύτωνας ανακάλυψε τη βαρύτητα όταν ένα μήλο έπεσε στο κεφάλι του
Ο θρύλος θέλει τον Σερ Ισαάκ Νεύτωνα να καθόταν κάτω από την πράσινη μηλιά που είχε, στην αυλή του σπιτιού του, όταν έπεσε ένα μήλο στο κεφάλι του και κάπως έτσι κινήθηκαν οι διαδικασίες που ολοκληρώθηκαν με την διατύπωση του νόμου της βαρύτητας.
Στην πραγματικότητα, καθόταν στον κήπο του και απολάμβανε το τσάι του, όταν είδε ένα μήλο να πέφτει από το δέντρο. Του δημιουργήθηκε η απορία, πώς γίνεται και όλα τα μήλα να πέφτουν πάντα κατακόρυφα “προς το κέντρο της Γης και όχι πλάγια ή προς τα πάνω;”. Η θεωρία του ήταν πως τα ελκύει η Γη και έτσι άρχισε να αναζητά την ύπαρξη ελκτικής δύναμης, στην ύλη. Όλα αυτά αναφέρονται στο χειρόγραφο του William Stukeley, φίλου και βιογράφου του Νεύτωνα.
10) Χρησιμοποιούμε μόνο το 10% του εγκεφάλου μας
Ήταν ένας συνδυασμός πραγμάτων που οδήγησε στο “δεδομένο” ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιεί μόνο το 10% του εγκεφάλου του. Ένας Αμερικανός ψυχολόγος (William James) έγραψε το 1907 πως οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε “ένα μικρό μέρος των δυνατοτήτων μας”, με την έννοια της διανοητικής ενέργειας να εξελίσσεται με τα χρόνια, σε εγκεφαλική μάζα.
Ο -επίσης Αμερικανός- συγγραφέας και καθηγητής αυτοβελτίωσης Dale Carnegie ήταν ο πρώτος που ανέφερε τη θεωρία του 10% σε έγγραφο (το βιβλίο με τίτλο How to Win Friends and Influence People, που εκδόθηκε το 1936). Τη δεκαετία 2020 νευροεπιστήμονες έχουν αποδείξει πως όλα τα μέρη του χρησιμοποιούνται, ανά πάσα στιγμή. Ακόμα και όταν κοιμόμαστε.
Πηγή: news247.gr
