Γράφει ο Δημήτρης Φράγκος, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.
Ο δέκατος στη σειρά Νόμος ρύθμισης αυθαιρέτων μετά το 1968, ο υπ. αριθμ. 4495/2017, έχει ήδη τεθεί σε ισχύ από τον περασμένο Νοέμβριο.
Παράλληλα, ο εν λόγω Νόμος είναι ο πέμπτος στη σειρά από το 2009 κι έπειτα. Αυτό και μόνο φανερώνει πόσο αποσπασματικά, πελατειακά, αλλά και ψηφοθηρικά εφαρμόστηκε από την εκάστοτε Διοίκηση το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης, κάτι που φέρει διαχρονικά τη «βούλα» της αδιαφορίας όλων των κυβερνήσεων.
Γενναιόδωρες εκπτώσεις
Παρά το γεγονός ότι οι εκπτώσεις με τον ισχύοντα νόμο 4495/2017 είναι γενναιόδωρες (20% κάτω του προστίμου για όσους σπεύσουν έως τις 03/11/2018 να δηλώσουν τα αυθαίρετά τους), τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος αποδεικνύουν ότι η ύφεση κι η οικονομική κρίση που μαστίζουν τη χώρα την τελευταία 8ετία, δεν επιτρέπουν στα φτωχά και μεσαία κυρίως νοικοκυριά να δηλώσουν και να πληρώσουν, έστω και φθηνά, για να σώσουν τις ιδιοκτησίες τους.
Άλλωστε, αυτός ήταν ο στόχος της κυβέρνησης, που στηρίχτηκε στον νέο Νόμο αυθαιρέτων, για την εισροή ζεστού χρήματος στα ταμεία του κράτους. Συνολικά, την τελευταία 7ετία, τα έσοδα στα κρατικά ταμεία με τους δύο προηγούμενους Νόμους (4178/13 & 4014/11), έφτασαν περίπου τα 2 δισ. σε σύνολο 900.000 δηλώσεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τις αρχές του 2017 είχε διαφανεί σημαντική πτώση στους ρυθμούς υπαγωγής των αυθαιρέτων ενώ περίπου το 14% των δηλώσεων υπαγωγής είχαν καταστεί υπερήμερες, λόγω των ανεξόφλητων δόσεων των εκδοθέντων προστίμων.
Αυτός ακριβώς ήταν κι ο σημαντικότερος λόγος που οι κυβερνώντες αποφάσισαν την ψήφιση του νέου Νόμου 4495/17 με δέλεαρ τις περισσότερες δόσεις, τη σημαντική μείωση του προστίμου σε σχέση με προηγούμενους Νόμους και τη μεγαλύτερη ευελιξία του.
Είναι αξιοσημείωτο ότι για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαιρέτων εις βάρος των οποίων υπάρχουν αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις (υπό προϋποθέσεις βεβαίως), παρά την αντίθετη άποψη της Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής.
Επιπλέον, ο νέος Νόμος παρουσιάζεται ως κοινωνικά πιο δίκαιος με μικρότερα παράβολα και πρόστιμα, καθώς και περισσότερες εκπτώσεις για ευπαθείς-ευάλωτες κοινωνικά ομάδες. Από τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, η πυκνότερη αυθαίρετη δόμηση καταγράφεται στα μέρη μας, δηλαδή στην Ανατολική Αττική. Ακολουθούν οι περιοχές της Θεσσαλονίκης, Κρήτης, Εύβοιας και Κορίνθου.
Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική έχουν βγει πρωταθλήτριες, καθώς εκεί εντοπίζεται περίπου το 48% των αυθαίρετων οικισμών της χώρας, όπως προέκυψε κι από τη διαδικασία ανάρτησης και κύρωσης των δασικών χαρτών.
Το σχέδιο Νόμου για τους δασικούς χάρτες
Ερχόμαστε, λοιπόν, στο άλλο μείζον θέμα, που χρόνια είναι στο προσκήνιο και ακόμα αιωρείται, αυτό των δασικών χαρτών. Μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα έχει κατατεθεί κι ολοκληρωθεί η διαβούλευση του Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τις οικιστικές πυκνώσεις.
Στο σχέδιο Νόμου θα περιλαμβάνεται η διαχείριση των οικιστικών πυκνώσεων, ποια κτίσματα θα αποκλειστούν από τη διαδικασία ρυθμίσεων (μέσα στον αιγιαλό ή μέσα σε δάση), ποιες ιδιοκτησίες θα κατεδαφίζονται άμεσα, αλλά και τα ακριβή χαρακτηριστικά των πυκνώσεων.
Με τον Νόμο Τσιρώνη, ως οικιστική πύκνωση ορίζονται τα 50 κτήρια σε έκταση 25 στρεμμάτων κι αυτό έγινε για να δοθεί μια λύση στο ζήτημα της θεώρησης δασικών χαρτών, σε περιοχές που καλύπτονται από τη δασική νομοθεσία και υπάρχουν αυθαίρετοι οικισμοί.
Με βάση τα τελευταία επίσημα στοιχεία, 147 Δήμοι δεν είχαν καταθέσει τα όρια οικισμού και τις οικιστικές πυκνώσεις. Από αυτούς τους 147 Δήμους, οι 22 βρίσκονται στην Αττική.
Από την άλλη, οι Ο.Τ.Α. ισχυρίζονται ότι ο λόγος που δεν είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, έγκειται στο ότι οι υπηρεσίες τους είναι υποστελεχωμένες.
Σχεδόν 700.000 τα αυθαίρετα κτίσματα στη χώρα
Εκτιμάται πως τα αυθαίρετα κτίσματα σε όλη τη χώρα, εντός δασικών περιοχών, αγγίζουν τα 700.000 με τα περισσότερα να βρίσκονται σε Αττική, Χαλκιδική και Εύβοια.
Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι το νομικό-πολεοδομικό καθεστώς, που ισχύει στην Ανατολική Αττική, έχει βγάλει στην επιφάνεια πολλά προβλήματα όσον αφορά στις δασικές διεκδικήσεις.
Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχουν περιοχές με διαφορετικό νομικό-πολεοδομικό πλαίσιο και μεγάλα κομμάτια περιοχών που βρίσκονται έκτος Σχεδίου Πόλεως, κάτι που συμβαίνει άλλωστε και με τον δικό μας Δήμο (περιοχές Μάτι, Ζούμπερι, Αγ. Μαρίνα κλπ).
Από την Ανατολική Αττική, οι Δήμοι που δεν έχουν στείλει ακόμα τα όρια των οικιστικών πυκνώσεων της περιοχής τους είναι οι Αχαρνών, Παιανίας, Σπάτων-Αρτέμιδος και Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης.
Με δεδομένο ότι στον Δήμο Μαραθώνα δεν υπάρχει ακόμα υπηρεσία Δόμησης, ως όφειλε να είχε συσταθεί από οκταετίας περίπου, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα ποιες είναι οι ανάλογες κινήσεις του επ’ αυτού.
Οι επικείμενες αναρτήσεις δασικών χαρτών
Oι αναρτήσεις που προγραμματίζονται για το υπόλοιπο της Ανατολικής Αττικής είναι:
- Ως το τέλος Ιουλίου 2018 για τις Δημοτικές Κοινότητες Νέας Μάκρης, Γέρακα, Γλυκών Νερών και Παλλήνης.
- Ως τα τέλη Αυγούστου 2018 για τις Δημοτικές Κοινότητες Αρτέμιδος, Σπάτων, Ραφήνας, Διονύσου, Άνοιξης, Σταμάτας και Ροδόπολης.
- Εντός φθινοπώρου το σύνολο των υπολοίπων περιοχών Αττικής, όπως Αναβύσσου, Σαρωνίδας, Αχαρνών, Μαλακάσας, Βάρης, Βούλας κ.α.
Η διαδικασία των δασικών χαρτών προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του 2019.
Υπενθυμίζεται ότι για την Ανατολική Αττική έχουν ως σήμερα κυρωθεί μερικώς δασικοί χάρτες στους Ο.Τ.Α. Βαρνάβα, Γραμματικού, Καπανδριτίου ενώ το 2013 είχαν κυρωθεί μερικώς δασικοί χάρτες στους Ο.Τ.Α. Κηφισιάς, Μαραθώνα, Πεντέλης και Νέας Πεντέλης.
Προθεσμία για υποβολή αντιρρήσεων από τους ιδιοκτήτες
Σε κάθε περίπτωση, μετά την ανάρτηση των δασικών χαρτών θα δίνεται προθεσμία τουλάχιστον τριών μηνών στους ιδιοκτήτες για την υποβολή αντιρρήσεων και τεσσάρων μηνών στους κατοίκους εξωτερικού. Πάντως, κι εδώ δεν είναι καθόλου απίθανο να εμφανιστούν δασικά κομμάτια σε εκτάσεις όπου έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια, με πρότερη έγκριση αποχαρακτηρισμού του αρμόδιου Δασαρχείου.
Κάτι ανάλογο αντιμετώπισα κι εγώ προσωπικά κατά την ανάρτηση δασικών χαρτών εντός του 2017 στην ευρύτερη περιοχή Μαρμαρίου-Καρύστου. Αυτό φυσικά επιφέρει στον ιδιοκτήτη την υποχρέωση να προβεί στην ανάλογη αίτηση αντίρρησης, μπαίνοντας ουσιαστικά σε μια χρονοβόρα διαδικασία.
Με αυτά τα δεδομένα αναμένονται με ενδιαφέρον οι σχετικές αναρτήσεις.
