Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Η Διαθλαστική χειρουργική με λέιζερ αποτελεί μια χειρουργική διαδικασία που διορθώνει τα σφάλματα εστίασης του ανθρώπινου ματιού (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμού και/ή πρεσβυωπία), χρησιμοποιώντας λέιζερ εξαιρετικής ακρίβειας.

Στόχος κάθε διαθλαστικής επέμβασης είναι η απαλλαγή από τα γυαλιά οράσεως και τους φακούς επαφής. Η διαθλαστική χειρουργική με λέιζερ κάνει την καθημερινότητα ευκολότερη και βελτιώνει την ποιότητα ζωής αυτών που την επιλέγουν. Την τελευταία εικοσαετία, τόσο οι χειρουργικές τεχνικές όσο και ο εξοπλισμός έχουν βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε σήμερα η διόρθωση αμετρωπιών με λέιζερ να θεωρείται επέμβαση ρουτίνας και να κρίνεται απολύτως ασφαλής. Αποτελεί δε και το πιο γρήγορα αναπτυσσόμενο πεδίο της οφθαλμολογίας. Εκατομμύρια επεμβάσεις διόρθωσης μυωπίας, αστιγματισμού και υπερμετρωπίας έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα σε όλο τον κόσμο, με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Πώς λειτουργεί

Η διαδικασία είναι απλή. Εφαρμόζοντας μία ακτίνα excimer laser «σμιλεύουμε» την καμπυλότητα του κερατοειδούς, προκαλώντας έτσι τις ακτίνες του φωτός να εστιάσουν ακριβώς εκεί που πρέπει πάνω στον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα την άριστη όραση (εμμετρωπία) χωρίς γυαλιά. Οι ακτίνες του excimer laser κατευθύνονται με τη χρήση υπολογιστή στο κέντρο του κερατοειδούς και αφαιρούν πολύ λεπτά στρώματά του, με σκοπό την επιπέδωση του κεντρικού τμήματός του. Όσο υψηλότερη είναι η μυωπία που θέλουμε να διορθώσουμε, τόσο μεγαλύτερη είναι αυτή η επιπέδωση.

Με ανάλογο τρόπο και τροποποιημένη εφαρμογή της ενέργειας λέιζερ αντίστοιχα, μπορούν, επίσης, να διορθωθούν η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός.

Το λέιζερ είναι ασφαλές κι αποτελεσματικό και δεν επηρεάζει τους παρακείμενους ιστούς. Η δέσμη του που χρησιμοποιούμε παράγει υπεριώδη ακτινοβολία και παλμούς υψηλής ενέργειας που διαρκούν ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου, οι οποίοι «σμιλεύουν» τον ιστό του κερατοειδούς με ακρίβεια 0,25 μm (χιλιοστά του χιλιοστού). Η επέμβαση πραγματοποιείται με τη χρήση μόνο αναισθητικών σταγόνων, τοπικά, χωρίς να απαιτείται παραμονή σε νοσοκομείο.

Οι δύο μεγάλες κατηγορίες επεμβάσεων

Η πλειοψηφία των διαθλαστικών επεμβάσεων που γίνονται σήμερα ανήκει σε δύο μεγάλες κατηγορίες επεμβάσεων. Αυτές είναι η LASIK και η PRK.

Τεχνική PRK – Trans PRK: H PRK (Photorefractive Keratectomy-φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή) χρησιμοποιήθηκε για τη διόρθωση της όρασης ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80. Η τεχνική αυτή στην οποία η σμίλευση με το λέιζερ εφαρμόζεται κατευθείαν πάνω στην επιφάνεια του κερατοειδή, είναι ο «πρόγονος» των επεμβάσεων που σήμερα ονομάζονται «εξελιγμένες επιφανειακές κερατεκτομές».

Οι τεχνικές αυτές, που είναι ευρέως γνωστές και ως επιφανειακές φωτοεκτομές, έχουν λιγότερο επεμβατικό χαρακτήρα.

Τεχνική LASIK – Femto LASIK: Ο όρος «LASIK» είναι μια σύντμηση των λέξεων Laser Assisted in Situ Keratomileusis στην κατηγορία επεμβάσεων «λέιζερ μυωπίας». Αποτελεί την πιο διαδεδομένη διαθλαστική μέθοδο σε όλο τον κόσμο. Σε αντίθεση με την μέθοδο PRK, όπου το λέιζερ εφαρμόζεται επιφανειακά, στη LASIK η δέσμη του excimer laser δεν εφαρμόζεται απευθείας επάνω στον κερατοειδή, αλλά στο εσωτερικό του ιστού του, κάτω από ένα πολύ λεπτό πέταλο επιφανειακού στρώματος του κερατοειδούς (σαν ένας «φυσικός φακός επαφής»), το οποίο δημιουργείται από ένα δεύτερο σύστημα λέιζερ υψηλής ακρίβειας (femtosecond laser).

Η επέμβαση είναι σύντομη, ασφαλής κι ανώδυνη. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι ο μικρός χρόνος ανάρρωσης.

Η επιλογή της μεθόδου

Μετά τον προεγχειρητικό έλεγχο, ο χειρουργός οφθαλμίατρος θα αποφασίσει ποια μέθοδος είναι η πλέον κατάλληλη για τον κάθε ασθενή. Στατιστικές αναλύσεις με δείγμα πολλές χιλιάδες περιστατικά, δείχνουν πως και οι δύο τεχνικές έχουν τέλεια και μόνιμα αποτελέσματα.

Ωστόσο, κάποια άτομα μπορεί να κριθούν ακατάλληλα για να χειρουργηθούν για έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω λόγους:

  • Άτομα που έχουν πολύ μεγάλο διαθλαστικό σφάλμα
  • Άτομα με πολύ λεπτό κερατοειδή
  • Ασθενείς που έχουν πολύ μεγάλες κόρες οφθαλμού

Ανάλογα με την κατάσταση των ματιών σας, μπορούν να σας προταθούν εναλλακτικές λύσεις. Οι επιλογές περιλαμβάνουν επεμβάσεις οι οποίες δεν γίνονται στον κερατοειδή (δηλαδή στην επιφάνεια του ματιού), αλλά στο εσωτερικού του ματιού, όπως είναι τα φακικά εμφυτεύματα και η διαθλαστική φακεκτομή (Clear Lens Extraction ή Refractive Lens Exchange).

Το ποια επιλογή τελικά θα ακολουθηθεί στην κάθε περίπτωση εξαρτάται από κυρίως τρεις παράγοντες:

  • Την ηλικία του ασθενούς
  • Τον τύπο και τη σοβαρότητα του διαθλαστικού σφάλματος
  • Την προτίμηση του ασθενούς