Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΟΥΚΗΣ, Ειδικός Παθολόγος

Η γρίπη είναι μια λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που οφείλεται στον ομώνυμο ιό (influenza) και που είναι εξαιρετικά μεταδοτική σε παγκόσμια κλίμακα, προκαλώντας ετήσιες επιδημίες.

Τα στελέχη της, Α και Β, είναι παθογόνα για τον άνθρωπο και είτε προσβάλουν το ανώτερο αναπνευστικό, προκαλώντας συμπτώματα κοινού κρυολογήματος, είτε το κατώτερο, εμφανίζοντας σοβαρότερα συμπτώματα όπως πυρετό, βήχα, θωρακικό άλγος και δύσπνοια.

Η ετήσια εμφάνιση της γρίπης αφορά κυρίως στους χειμερινούς μήνες στο βόρειο ημισφαίριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο. Εκτιμάται ότι την περίοδο επιδημίας της εποχικής γρίπης θα μολυνθεί το 70-75% του πληθυσμού, χωρίς όλοι, φυσικά, να εμφανίσουν νόσο. Τούτο οφείλεται στο ότι ο ιός είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός και μεταδίδεται με μικροσωματίδια που εκπέμπονται με τον βήχα, το φτέρνισμα, την άμεση επαφή από άτομο σε άτομο, αλλά και με μολυσμένες επιφάνειες όπου ο ιός μπορεί να επιβιώσει έως 48 ώρες.

Η μετάδοση της γρίπης ξεκινά μια ημέρα πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων και συνεχίζει για μια εβδομάδα, με την υψηλότερη μεταδοτικότητα να παρατηρείται τις πρώτες 3-4 ημέρες. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων γίνεται 1-4 ημέρες από την είσοδο του ιού στον οργανισμό και συνήθως είναι πυρετός, κεφαλαλγία, συνάχι, μυαλγίες, ρίγη, αλλά και γαστρεντερικές διαταραχές.

Αρκετές φορές κατά την κλινική πρακτική, οι ασθενείς ρωτούν: «Ποια είναι τα συμπτώματα που όταν εμφανίσω υποδεικνύουν μια πιο σοβαρή εξέλιξη της συνήθους εποχικής γρίπης;» Η απάντηση δεν είναι εύκολη, γιατί εξαρτάται από το ιατρικό ιστορικό κάθε ασθενούς, δηλαδή συνυπάρχουσες παθήσεις, αλλά και από την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η αξιολόγηση μπορεί να γίνει από έμπειρο ιατρό, ο οποίος συνεκτιμά τα συμπτώματα κι ένα σύνολο παραμέτρων κατά την ιατρική εξέταση (π.χ. ακροαστικά ευρήματα).

Ωστόσο, υπάρχουν δυσμενή συμπτώματα που χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης. Τέτοια είναι ο παρατεταμένος πυρετός ή όταν αυτός δεν ανταποκρίνεται στα αντιπυρετικά, οι σπασμοί, o επίμονος πονοκέφαλος που συνοδεύεται από έμετο, το σφύριγμα αναπνοής, η δύσπνοια, η πυώδης απόχρεμψη, και φυσικά μια ασυνήθιστη επιδείνωση της διανοητικής κατάστασης. Για την αποφυγή της «τυφλής» διάγνωσης, προτείνεται εργαστηριακός έλεγχος για τον ιό της γρίπης.

Μέτρα για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού είναι το τακτικό πλύσιμο των χεριών, ο καθαρισμός επιφανειών, η ασφαλής χρήση και απόρριψη των χαρτομάντιλων, η χρήση μάσκας σε πολυπληθείς χώρους, ο καλός αερισμός των δωματίων, αλλά πάνω απ’ όλα ο εμβολιασμός.

Ιδιαίτερα ο εμβολιασμός οφείλει να γίνει στις λεγόμενες «ευπαθείς ομάδες», όπως οι ενήλικες άνω των 65 ετών, παιδιά μικρότερα των δύο ετών, χρόνιοι πάσχοντες, άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή, παχύσαρκοι, φιλοξενούμενοι σε οίκους ευγηρίας, αλλά και το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό ή φροντιστές ανθρώπων με χρόνια νοσήματα. Το ποσοστό επιτυχίας των εμβολίων κυμαίνεται στο 75%.

Την περίοδο έξαρσης της γρίπης (2018-19) στη χώρα μας υπήρξαν 154 θάνατοι ενώ 274 άτομα νοσηλεύτηκαν στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, όπου κατέληξαν οι 14. Από τους 374, οι 318 δεν είχαν εμβολιαστεί!