Ήταν 5:50 ξημερώματα της 15ης Δεκεμβρίου του 2004, όταν λεωφορείο του ΚΤΕΛ Αττικής έπεσε στα χέρια λεωφορειοπειρατών…
Το λεωφορείο που εκτελούσε το δρομολόγιο από Μαραθώνα προς Αθήνα ακινητοποιήθηκε στη λεωφόρο Μαραθώνος όταν δύο άντρες – επιβάτες, σηκώθηκαν και με καραμπίνα πυροβόλησαν μέσα στο λεωφορείο.
Αμέσως επικράτησε πανικός, οι επιβάτες προσπάθησαν να ξεφύγουν ενώ ο οδηγός, μία επιβάτιδα και ο εισπράκτορας κατάφεραν να βγουν. Καθώς ξεπηδούσε από το λεωφορείο ο οδηγός Χρυσόστομος Μητσός σκέφτηκε κάτι που άλλαξε τη ροή της περιπέτειας. Παρά τον πανικό, πήρε μαζί του τα κλειδιά του οχήματος κάτι που «έδενε» τα χέρια των λεωφορειοπειρατών.
Ο Θανάσης Κατερινόπουλος, ταξίαρχος εν αποστρατεία και σταθερή παρουσία στην τηλεόραση έζησε την λεωφορειοπειρατεία από πάρα πολύ κοντά.
Άνηκε στη βασική ομάδα των διαπραγματευτών. Τι ζητούσαν οι κακοποιοί; Πώς τους προσέγγισε; Τι ένιωσε και τι δεν άφησε να φανερωθεί;
Κόντρα στους κακοποιούς, διαπραγματεύτηκε για 19 (!) ώρες μέχρι να αφεθεί και ο τελευταίος όμηρος.
“Ήμουν ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές. Πήγαμε με άλλους δύο στο σημείο για να αρχίσουμε τη διαπραγμάτευση. Ξεκινήσαμε τη συνομιλία γύρω στις 09.00. Η δυσκολία είναι στο πώς ξεκινάει μια τέτοια συνομιλία. Οι Αμερικάνοι λένε να δώσεις το διαπραγματευτικό τηλέφωνο. Ένα βαλιτσάκι με μια ‘γόνδολα’ που την πετάς και την παίρνουν οι κακοποιοί.
Αυτά τα βλέπεις μόνο στις ταινίες. Σήμερα με την τεχνολογική εξέλιξη και τα κινητά, αυτό είναι ξεπερασμένο. Στην ουσία ψάχνεις ένα κινητό από κάποιον άνθρωπο εκεί μέσα. Βρέθηκαν 3-4 κινητά, επιχειρήσαμε να μιλήσουμε με κάποια από αυτά, ε, και κάποια στιγμή ένα από αυτά μας πήρε πίσω.
Δεν έχεις περιθώριο να κουβεντιάσεις και πολύ. Λες ποιος είσαι, όνομα, επώνυμο και την ιδιότητά σου. Σε καμία περίπτωση δεν σε βλέπουν, δεν πας να στηθείς απέξω. Ήταν αποκλεισμένος ο χώρος, τα περιπολικά βρίσκονταν σε απόσταση. Εμείς ήμασταν σε ακόμα μεγαλύτερη απόσταση, μέσα σε ειδικό βανάκι. Είχαμε πάρει ιδέες από την Αμερική και το φτιάξαμε εδώ. Ο διαπραγματευτής που θα μιλήσει πρώτος θα συνεχίσει να μιλάει, με κάποιες εναλλαγές στην πορεία. Έτσι ξεκίνησε το πράγμα”.
“Αυτοί στην αρχή ζητούσαν 500.000 ευρώ, αυτοκίνητο για να τους πάει στο αεροδρόμιο και αεροπλάνο για να τους πάει στη Μόσχα. Έλεγαν ότι είναι Ρώσοι, αλλά απεδείχθη ότι ήταν αλβανικής καταγωγής.
Υπάρχουν συγκεκριμένες διαπραγματευτικές τακτικές που δεν μπορώ να αποκαλύψω. Το άγχος είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Εκείνη την ώρα πρέπει να είσαι σε κατάσταση ηρεμίας. Μπορεί ο κόσμος να νομίζει ότι ένας διαπραγματευτής μιλάει, μιλάει, μιλάει. Δεν είναι έτσι. Μιλάει λίγο και ακούει πολύ περισσότερο γιατί όταν ακούς προσεκτικά, διακρίνεις τα συναισθήματα του άλλου μέσα από τη φωνή του. Αυτό σε οδηγεί να κάνεις και τις σωστές ερωτήσεις στην πορεία.
Όταν έχεις μια ομηρία, στην αρχή υπάρχει μια ένταση. Η ένταση είναι κακός σύμβουλος για τους ομηροκράτες, για τους ίδιους τους κακοποιούς. Από πλευράς διαπραγματευτών, η ηρεμία τους πρέπει να χαμηλώσει την ένταση που υπάρχει στο ‘κελί’, δηλαδή στο χώρο που είναι οι όμηροι. Αυτό το πετύχαμε. Έχουμε κάνει ειδική εκπαίδευση.
Όταν βγάλαμε τον πρώτο όμηρο, έναν άνθρωπο γύρω στα 55, που έπρεπε να πάρει κάποια φάρμακα για την καρδιά του, τον ρωτήσαμε αν κρυώνει. Είχε, θυμάμαι, 2 βαθμούς Κελσίου, έκανε διαολεμένο κρύο. Μας λέει, όχι παιδιά, ίσα ίσα, είμαι μια χαρά. Ρωτάμε, καλά, μέσα στο λεωφορείο δεν κάνει κρύο; Όχι, μας απαντάει, δουλεύει το καλοριφέρ. Σε πληροφορώ ότι το λεωφορείο ήταν κουμπότρυπες κυριολεκτικά από τα καλάσνικοφ.
Δεν υπήρχαν τζάμια, δεν υπήρχε ουρανός, δεν υπήρχε τίποτα. Τους είπαν τα κεφάλια κάτω κι άρχισαν να ρίχνουν. Δεν ήθελαν να σκοτώσουν. Εμείς είχαμε σηκώσει ελικόπτερο το οποίο έβλεπε πεντακάθαρα μέσα στο ‘κελί’. Η ένταση όμως που είχαν όλοι μέσα ήταν τέτοια που κανείς από όσους ρωτήσαμε μετά δεν μας είπε ότι κρυώνει”.
“H ομηρία ξεκίνησε στις 06.00, εμείς αρχίσαμε τη διαπραγμάτευση στις 09.00, και η τελευταία όμηρος, η γυναίκα με την οποία συνομιλούσαμε (μια κοπέλα που δούλευε σταθμάρχης στη Μαυρομματαίων και την έβαλαν ως ενδιάμεση) βγήκε μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα της επόμενης μέρας. Αμέσως μετά αυτοί ταμπουρώθηκαν. Τα ΕΚΑΜ ήθελαν να κάνουν ντου, αλλά εμείς αντιδράσαμε, γιατί θα είχαμε νεκρούς. Δεν μπορείς να ακυρώνεις έτσι μια δουλειά. Όταν έχεις βγάλει 37 σώους, είναι θέμα γοήτρου να βγάλεις και τους άλλους δύο.
Τελικά βγήκαν κατά τις 03.30, παραδόθηκαν με ψηλά τα χέρια. Εμείς τους παραλάβαμε από την πόρτα κι όταν τους πήγαμε σε μια απόσταση 150 μέτρων για να μπουν στην κλούβα, οι καλοί συνάδελφοι είχαν δυστυχώς επιτρέψει να μαζευτούν εκεί αρκετοί πολίτες που φυσικά μας την έπεσαν. Τα πόδια μου πονάνε ακόμα από τις κλωτσιές που έφαγα στην προσπάθεια να τους προστατεύσω. Έτσι έπρεπε”.
“Η κούραση βγαίνει μόνο όταν τελειώνει όλο αυτό και μαζεύεσαι στο σπίτι σου”.
“Στην περίπτωση του Σορίν Ματέι, δεν υπήρχε κανένα πλάνο. Δεν υπήρχαν διαπραγματευτές τότε. Η πρώτη ομάδα διαπραγματευτών στην Ελλάδα δημιουργήθηκε μετά την υπόθεση Σορίν Ματέι, το 1999. Ανήκω στην πρώτη ομάδα που εκπαιδεύτηκε, ήμασταν δέκα άτομα. Μάλιστα ο ένας εγκατέλειψε, γιατί εκ χαρακτήρος δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει”.
