Ένα πρότζεκτ για τη φωτιά στο Μάτι στο Μουσείο Μπενάκη

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΡΓΙΟΣ

«Και γιατί δεν ασχολείσαι με τη φωτογραφία αφού έχεις καλό χέρι;». Δεν το άκουσε μία, δύο ή τρεις φορές ως πιτσιρικάς από φίλους, αλλά στο μυαλό του συντοπίτη μας, Νίκου Γεωργάρα, τα «κλικ» υπήρχαν μόνο ως χόμπι.

Όπως πολλά παιδιά στη φάση μετά την ενηλικίωση, προείχε το (καλό) χαρτζιλίκι από βραδινές δουλειές. Μεγαλώνοντας, ωστόσο, το είδε… αλλιώς. Αποφάσισε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία στα 26 του, χωρίς προηγουμένως να έχει μεγάλη εμπειρία πάνω στο αντικείμενο, πέρα από τη συνήθεια να απαθανατίζει τις αθλητικές του δραστηριότητες και τα ταξίδια του… Ήταν τότε που πρωτοξεκίνησε σεμινάρια και κατέληξε στη “Focus School of Photography and New Media”.

Τραβηγμένη στο Λύρειο Ίδρυμα που υπέστη τεράστια καταστροφή και προσπαθεί να αναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του. Καμένες εικόνες, καμένα στόρια, ένα δωμάτιο που γυρνά το μυαλό σου πίσω στο τραγικό εκείνο απόγευμα. © Νίκος Γεωργάρας

«Εκεί αντιλήφθηκα ότι αυτό που είχα στο μυαλό μου ως “φωτογραφία” ήταν κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που διδασκόμουν. Κρατώντας στο πίσω μέρος του μυαλού μια συμβουλή καθηγητή μου σε κουβέντα περί φωτογραφίας, ότι δηλαδή ο κριτικός τέχνης Σαρκόφσκι έλεγε ότι “το πιο δύσκολο πράγμα στη φωτογραφία είναι ότι είναι εύκολη”, αντιλήφθηκα ότι η κάμερα ήταν το μέσο με το οποίο εξέφραζα τις ανησυχίες μου. Αποφάσισα λοιπόν να ασχοληθώ με το documentary photography, πάνω στο οποίο κάνω τις σπουδές μου», μας εξηγεί ο Νίκος και όπως αποδεικνύεται πήρε μια λαμπρή απόφαση.

Κι αυτό διότι παρότι στα πρώτα του βήματα, ο Νίκος είναι ο ένας από τους μόλις 15 σε σύνολο περίπου 600 νέων φωτογράφων, του οποίου έργο επιλέχθηκε για την έκθεση Athens Photo Festival 2019 στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138). Συμμετέχει στην κατηγορία Young Photographers και ο τίτλος του φωτογραφικού ντοκιμαντέρ του είναι “Kenopsia 23/7/18”.

Η πρεμιέρα της έκθεσης έγινε στις 13 Ιουνίου και όσοι δεν έτυχε να βρείτε χρόνο, μπορείτε να επισκεφθείτε το Μουσείο Μπενάκη και να την απολαύσετε ως την Κυριακή 28 Ιουλίου. Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τις δουλειές 132 φωτογράφων από 30 διαφορετικές χώρες και να παρακολουθήσετε ένα ευρύ φάσμα δράσεων και παράλληλων εκδηλώσεων, σε ένα χρονικό διάστημα κατά το οποίο η Αθήνα έχει την τιμή να βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς φωτογραφικής σκηνής.

Οικόπεδο στον Νέο Βουτζά. Την απόκοσμη ερημιά σπάει η φιγούρα ενός αλόγου. Ζωή μέσα στην καταστροφή. © Νίκος Γεωργάρας

Μάτι…

Γεννημένος το 1989, ο Νίκος Γεωργάρας είναι παιδί της περιοχής, αφού τα παιδικά, εφηβικά και ενήλικα χρόνια του τα έχει περάσει στην Αγία Μαρίνα. Την ημέρα της μεγάλης πυρκαγιάς πέρσι, εργαζόταν στο Cafe-Tea στον Νέο Βουτζά και αν μη τι άλλο είχε την πολυτέλεια να βρει χρόνο αντίδρασης μια και το καφέ βρίσκεται στο ξεκίνημα της Α’ εισόδου, άρα πολύ κοντά στη Μαραθώνος. Μέχρι βέβαια να «εξαφανιστεί» βοήθησε αρκετό κόσμο, κατά κύριο λόγο ηλικιωμένους, που κατέβαιναν σωρηδόν από το βουνό.

«Αρχικά πιστέψαμε ότι ήταν μια φωτιά σαν και προηγούμενες που είχαμε βιώσει στην περιοχή και μάλιστα βλέποντας τις αντιδράσεις των πρώτων κατοίκων που έφτασαν στο μαγαζί σκέφτηκα ότι υπερβάλλουν. Λίγες στιγμές αργότερα και η πυρκαγιά έφτασε μια ανάσα από το μαγαζί. Αφού εκκενώσαμε το καφέ, είπα σε έναν φίλο να φύγει και ότι θα ακολουθούσα κι εγώ.

Όταν έμεινα μόνος, όμως, θυμήθηκα ότι εκείνη την ημέρα εντελώς συμπτωματικά δεν είχα αυτοκίνητο. Κι από εκεί που αρχικά έλεγα “έλα μωρέ υπερβάλλουν”, έφτασα στο σημείο να μπω σε διερχόμενο αυτοκίνητο πηδώντας μέσα από το παράθυρο», διηγείται και εξηγεί το γιατί αποφάσισε να δουλέψει φωτογραφικά πάνω στην καταστροφή που συντελέστηκε το περασμένο καλοκαίρι.

Η διασταύρωση στην Αμπελούπολη όπου χάρη σε μια γρήγορη σκέψη του διοικητή του στρατοπέδου να πέσει το συρματόπλεγμα για να βρίσκει ο κόσμος γρήγορη διέξοδο προς τη θάλασσα, σώθηκαν εκατοντάδες ζωές. Ένα σταυροδρόμι συμβολικό. Επιλέγεις εσύ τον δρόμο που θα ακολουθήσεις… © Νίκος Γεωργάρας

«Τα όσα ζήσαμε στο Μάτι εκείνη την ημέρα αλλά κι αυτές που ακολούθησαν, αποτελούν το θέμα της δουλειάς μου που εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη. Για να είμαι ειλικρινής, πέρασε από το μυαλό μου η σκέψη ότι κάποιοι μπορούν να παρεξηγήσουν τις προθέσεις και το έργο μου, ειδικά από τη στιγμή που χάθηκαν 102 ζωές. Κατέληξα, όμως, ότι αυτή είναι η οπτική μου και θέλω να κριθεί η φωτογραφική αντίληψή μου. Άλλωστε, το ότι επέλεξα τελικά ένα δυσάρεστο γεγονός έγινε από σεβασμό προς τους συμπολίτες μου που χάθηκαν».

Οι φωτογραφίες

Ο Νίκος δέχθηκε να μας παραχωρήσει προς δημοσίευση τέσσερις από τις φωτογραφίες που εκτίθενται στο Μουσείο Μπενάκη. Όπως μας είπε, του πήρε πολύ χρόνο και κόπιασε για να βρει αυτό που θα τον εξέφραζε.

«Πήγα πολλές φορές στο Μάτι και τον Βουτζά μετά τη φωτιά. Πήγα μέρα, πήγα νύχτα, τράβηξα με φλας, χωρίς φλας, αλλά δεν έβγαζα κάτι. Σε ανύποπτο χρόνο θυμήθηκα τον Βρετανό φωτογράφο Paul Seawright. Συγκεκριμένα, με επηρέασε πολύ ένα πρότζεκτ του το οποίο συνδύασα με τις υπαρξιακές αναζητήσεις μου όπου πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει η ανάμνηση και προέκυψε το “Kenopsia 23/7/18”. Η δουλειά μου θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένη τον ερχόμενο Σεπτέμβριο στο BOOZE COOPERATIVA».

Για να ακολουθήστε τον Νίκο Γεωργάρα στο instagram, πατήστε εδώ

Τραβηγμένη στη διασταύρωση που βρίσκεται η πρώτη είσοδος του Νέου Βούτζα. Εκεί που στοιβάζονται σωροί καμένων δέντρων, την εμφάνισή του κάνει ένας καναπές. Το παρελθόν του μαρτυρά ζωή, χαρά, συναναστροφή, διασκέδαση, ξεκούραση. Το παρόν του, μοναξιά. © Νίκος Γεωργάρας