της ΝΕΦΕΛΗΣ ΛΟΥΙΖΟΥ, Φοιτήτρια Ψυχολογίας
Η ενηλικίωση των παιδιών και η αποχώρησή τους από το πατρικό σπίτι, αποτελεί μια μεταβατική περίοδο, που διαταράσσει και αναπροσαρμόζει το οικογενειακό σύστημα. Το σύνδρομο της «άδειας φωλιάς», όπως ονομάζεται, είναι η συναισθηματική κατάσταση στην οποία ξαφνικά βρίσκονται οι γονείς, όταν τα παιδιά τους φεύγουν από το σπίτι. Κατά την περίοδο αυτή, οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με αισθήματα απώλειας, θλίψης, ματαίωσης και δυσφορίας, ενώ τα παιδιά διακατέχονται από συναισθήματα άγχους λόγω των επερχόμενων και νεοαποκτηθέντων υποχρεώσεών τους.
Το σύνδρομο αυτό είναι εκτενώς μελετημένο από τους ερευνητές, λόγω των ιδιαίτερων αλλαγών που προκαλεί στο οικογενειακό σύστημα. Με άλλα λόγια, οι ρόλοι που είχαν τα μέλη της οικογένειας καλούνται να αναμορφωθούν. Οι γονείς πρέπει να προσαρμοστούν στο να αναλαμβάνουν λιγότερο επεμβατικούς ρόλους στη ζωή των παιδιών τους, προκειμένου τα παιδιά να αναπτύξουν την ανεξαρτησία τους. Λαμβάνοντας υπόψιν το πολιτισμικό πλαίσιο της Ελλάδας αλλά και την τυπική δομή μιας ελληνικής οικογένειας, όπου οι δεσμοί είναι τόσο στενοί και η αλληλοϋποστήριξη είναι δεδομένη, είναι εύκολο να κατανοηθεί η δυσκολία αποχωρισμού των παιδιών από τους γονείς, αλλά και αντιστρόφως.
Σε αυτήν την περίοδο οι γονείς γνωρίζουν αμφιθυμικά συναισθήματα, που προκαλούνται από την σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία τους να είναι ανεξάρτητα τα παιδιά τους και στα συναισθήματα ματαίωσης που συνεπάγονται από την αποδυνάμωση του ρόλου τους ως γονικές φιγούρες. Η αποδυνάμωση αυτού του ρόλου, τους πλήττει ιδιαίτερα, καθώς αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς τους, ένα κομμάτι τόσο άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτούς για τα τελευταία 18, τουλάχιστον, χρόνια. Το ότι οι γονείς δε θα ζουν πλέον κάτω από την ίδια στέγη με το παιδί τους, δε σημαίνει πως δε θα ενδιαφέρονται για τη ζωή των παιδιών τους. Σημαίνει, αντιθέτως, ότι θα αναπτύξουν μια πιο ενήλικη και ισοδύναμη σχέση μαζί τους.
Είναι εξέχουσας σημασίας οι γονείς να κατανοήσουν και να σεβαστούν την ανάγκη και την επιθυμία των παιδιών να ζήσουν ως ενήλικοι, ακόμα κι αν στα μάτια τους βρίσκεται ακόμα απέναντι τους ένα μικρό παιδί που φαίνεται να χρειάζεται τη βοήθειά τους.
Ο τρόπος που θα χειριστούν τα παιδιά τη νεοαποκτηθείσα ελευθερία τους, θα αποτελέσει τον θεμέλιο λίθο της ενήλικης προσωπικότητάς τους και, γι’ αυτό, είναι σημαντικό να καταλάβουν οι γονείς πως η ανάπτυξη της ενήλικης προσωπικότητας των παιδιών θα οδηγήσει, όχι στην απομάκρυνση από αυτούς, αλλά στο χτίσιμο μιας ειλικρινούς και βαθιάς σχέσης μεταξύ των μελών της οικογένειας.
Παράλληλα, με την αποχώρηση του παιδιού και την πραγματικότητα του «άδειου» σπιτιού, εγείρονται επίσης υπαρξιακές ανησυχίες, ότι τα χρόνια περνάνε, τα παιδιά μεγαλώνουν και μαζί μ’ αυτά μεγαλώνουν και οι ίδιοι οι γονείς. Η φωλιά αδειάζει και αφήνει τους δύο συντρόφους αντιμέτωπους με την πραγματικότητα της σχέσης τους. Με την αναχώρηση των παιδιών, μπορεί αν έρθουν στην επιφάνεια τα προβλήματα της σχέσης των γονιών. Έτσι, κατά την περίοδο της «άδειας φωλιάς» το ζευγάρι βιώνει αρκετές εντάσεις στην επικοινωνία.
Όπως και σε κάθε μετάβαση, τα ίδια τα άτομα που μετέχουν σε αυτή θα κληθούν να επιλέξουν αν θα αξιοποιήσουν την αναδυόμενη ευκαιρία για να βελτιώσουν τη ζωή τους και τη σχέση τους. Αυτή η περίοδος μπορεί να κριθεί ως τρομερά σημαντική για το ζευγάρι, καθώς πλέον μπορούν να αφιερώσουν χρόνο ο ένας στον άλλον. Ο ελεύθερος χρόνος που επίσης προκύπτει δίνει τη δυνατότητα στους γονείς να αφιερώσουν χρόνο στα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και ασχολίες, ως μια νέα επένδυση στον εαυτό τους. Έτσι, οι νέες ασχολίες και η επανεπενδυμένη συζυγική σχέση μπορεί κάλλιστα να αμβλύνει τη στεναχώρια της άδειας φωλιάς και να αποτελέσει την αφετηρία για ένα νέο, όμορφο κεφάλαιο στη ζωή των μελών της οικογένειας.
