Στα τέλη του 2016, διπλωμάτες και πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά στην Αβάνα άρχισαν να αναφέρουν πανομοιότυπα, τρομακτικά συμπτώματα. Πολλοί από αυτούς ξυπνούσαν μέσα στη νύχτα ακούγοντας έναν διαπεραστικό, μηχανικό θόρυβο: Έμοιαζε με μεταλλικό τρίξιμο ή σμήνος εντόμων, που φαινόταν να εστιάζει αποκλειστικά μέσα στο υπνοδωμάτιό τους.
Μόλις μετακινούνταν λίγα μέτρα μακριά, ο ήχος σταματούσε απότομα. Λίγες ώρες αργότερα, ακολουθούσαν ναυτία, έντονος ίλιγγος, απώλεια ισορροπίας, διάτρηση τυμπάνων και σοβαρή γνωστική σύγχυση.
Οι βλάβες που θυμίζουν διάσειση
Οι ιατρικές εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο της Pennsylvania αποκάλυψαν ανωμαλίες στη λευκή ουσία του εγκεφάλου των πασχόντων: Τα μοτίβα των τραυμάτων έμοιαζαν με εκείνα βαριάς διάσεισης, χωρίς ωστόσο τα θύματα να έχουν δεχτεί ποτέ χτύπημα στο κρανίο.
Το φαινόμενο ονομάστηκε «σύνδρομο της Αβάνας» και σύντομα επεκτάθηκε σε αμερικανικές πρεσβείες σε όλο τον κόσμο, από τη Βιέννη και το Πεκίνο μέχρι το Βερολίνο και την Ουάσιγκτον, με περισσότερες από χίλιες αναφορές περιστατικών.
Η μάχη των σεναρίων
Η επιστημονική κοινότητα παραμένει βαθιά διχασμένη ανάμεσα σε δύο βασικές θεωρίες: Η πρώτη υποστηρίζει τη χρήση παλμικής ενέργειας ραδιοσυχνοτήτων (μικροκύματα) από ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, η οποία μπορεί να προκαλέσει θερμοελαστική διαστολή των εγκεφαλικών ιστών (φαινόμενο Frey) δημιουργώντας την ακουστική ψευδαίσθηση θορύβου.
Η δεύτερη άποψη αποδίδει τα περιστατικά σε μαζική ψυχογενή αντίδραση και ακραίο στρες σε περιβάλλοντα υψηλής πίεσης. Παρά τις έρευνες δεκαετίας, το ζήτημα παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά γεωπολιτικά και ιατρικά αινίγματα του 21ου αιώνα.
