Για να μη ξεκινήσω από παλιά και κουράσω, λέω να πιάσω το θέμα από την αρχή του αιώνα που τρέχει. Από την εποχή του χρηματιστηρίου, που άφησε το κοινωνικό και οικονομικό στίγμα της σε άπειρους συμπατριώτες μας.
Μια εποχή που κράτησε χρόνια και οι περισσότεροι …ήξεραν από χρηματοοικονομικά και μετοχές, λες και είχαν γεννηθεί μέσα στην αίθουσα της οδού Σοφοκλέους 10. Τα χρόνια που ακολούθησαν, βέβαια, προέκυψαν αρκετά και πιο σημαντικά θέματα που απασχόλησαν την κοινωνία μας, με τους… επαΐοντες επί παντός επιστητού, τους γνωστούς… ξερόλες, να αυξάνονται και με την ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να κάνουν την παρουσία τους πολύ πιο έντονη.
Με όσα προέκυψαν από τότε, αλλαγή νομίσματος, Ολυμπιάδα, εκλογές, δημοψήφισμα και διεθνείς πολιτικές αλλαγές, οικονομική κρίση και μνημόνια, Ελληνοτουρκικά, ΑΟΖ και αμυντικοί εξοπλισμοί, κορονοϊός, λοκντάουν και εμβόλια, σεισμοί, φωτιές, χιονιάδες και πρόσφατα πόλεμος στην Ουκρανία, η Ελλάδα γέμισε από οικονομολόγους, εκλογολόγους, συνταγματολόγους, συνομωσιολόγους, σεισμολόγους, μετεωρολόγους κι έναν σορό άλλες ειδικότητες, με πιο πρόσφατες τους διεθνολόγους και τους στρατιωτικούς αναλυτές. Και όλοι τους… αυθεντίες. Και με άποψη για όλα…
Δεν είναι τυχαίο που ο λαός μας λέει ότι «γίναμε όλοι επιδημιολόγοι» ή «γίναμε όλοι σεισμολόγοι» μετά από την παρέλαση κάθε είδους ειδικού από τις τηλεοράσεις μας και τα social media.
Αρκεί να δούμε και ν’ ακούσουμε μια εκπομπή στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο, ένα βίντεο στο YouTube, ένα κείμενο από κανά τυχαίο blog στο internet κι αυτόματα πιστεύουμε ότι πήραμε πτυχίο κάποιου μεγάλου πανεπιστημίου, με αρκετούς, μάλιστα, να έχουν και την εντύπωση ότι απέκτησαν και… μεταπτυχιακό. Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν αυτό είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, όπως πολλοί υποστηρίζουν, ούτε βέβαια αναφέρομαι σε αυτούς που εκφράζουν λογικά τις όποιες απόψεις τους πάνω σε διάφορα θέματα, αλλά παράλληλα μένουν και ανοιχτοί σε κάθε συζήτηση.
Μια εύκολη εξήγηση που μπορώ να δώσω είναι ότι κυρίως υπεύθυνα για το φαινόμενο αυτό είναι το internet και τα social media. Η πληροφορία στις μέρες μας είναι πλέον σε αφθονία και βρίσκεται πάρα πολύ εύκολα. Απ’ όπου κι αν προέρχεται, είτε είναι αληθινή είτε ψεύτικη. Και τις περισσότερες φορές έρχεται μόνη της και σε βρίσκει, εκεί που χαζολογάς με το κινητό σου. Έτσι, ο καθένας μπορεί να σχηματίζει μια κάποια γνώμη για οτιδήποτε, να την κάνει πιστεύω του και να τη διατυπώνει παντοιοτρόπως, με αληθοφανή βαρύτητα και πολύ πιο ηχηρά θα ‘λεγα σε σχέση με το παρελθόν. Πόσο μάλλον αν οι πληροφορίες αυτές είναι συμβατές με τη γενικότερη ιδεολογία του, ακόμα και με τις όποιες ιδεοληψίες του.
Βέβαια, για να μη ρίχνουμε τις ευθύνες μόνο στο διαδίκτυο, όλοι οι παλιότεροι θυμόμαστε ότι… αυθεντίες με απόψεις για όλα, είχαμε ανέκαθεν. Όσα χρόνια και να γυρίσουμε πίσω. Ασφαλώς, σε μικρότερη κλίμακα. Με την παρουσία τους, ελάχιστα έντονη σε σχέση με σήμερα, να περιορίζεται μόνο στις κοινωνικές συγκεντρώσεις, στα καφενεία και στους χώρους εργασίας. Πηγές πληροφοριών κι εξειδικευμένων γνώσεων ήταν διαθέσιμες και πριν το διαδίκτυο. Τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες, βιβλία, ακόμα και οι ξεχασμένες πια εγκυκλοπαίδειες. Πηγές ικανές να ποτίσουν κάθε αυτόκλητο… ειδικό επιστήμονα για μεγάλη ποικιλία θεμάτων.
Κακά τα ψέματα. Πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν άνθρωποι με ισχυρές γνώμες και απόψεις για θέματα εντελώς ξένα με τη μόρφωση και την κουλτούρα τους. Γιατί απλά το έχουν μέσα τους, στον χαρακτήρα τους, είτε από δυσπιστία είτε από σύμπλεγμα κατωτερότητας και μειονεξίας, να εναντιώνονται προς τις εκφράσεις της επιστήμης και της διανόησης.
Γιατί το εύκολο, το πρωτότυπο, το εντυπωσιακό, το αντισυστημικό, όλους μας γοητεύει.
