Γράφει η Δανάη Κασίμη (Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας)
Το να αντιμετωπίσει κανείς το πένθος λόγω της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να φαντάζει ως ένα ταξίδι σε αχαρτογράφητα μέρη γεμάτα σκοτεινές γωνίες.
Αναρωτιόμαστε πώς θα επιζήσουμε τις μέρες που θα ακολουθήσουν. Μεταφορικά μιλώντας, μπορεί αυτές οι πρώτες μέρες που κατακλύζουν το άτομο με θλίψη, να φανούν σαν να βαδίζει σε έναν δρόμο άγνωστο και σχεδόν σκοτεινό. Μπορεί να νιώθουμε πολύ μόνοι, ακόμα κι αν περιτριγυριζόμαστε από ανθρώπους.
Καθώς οι μέρες περνούν, ακτίνες φωτός αρχίζουν να φέγγουν και οι σκιές γύρω μας φαίνονται λιγότερο τρομακτικές. Με το πέρασμα του χρόνου, άλλοτε εβδομάδες και άλλοτε μήνες, επανερχόμαστε στην κανονικότητα. Το μονοπάτι ξεκινά με δυσπιστία, όμως, ευελπιστούμε ότι ολοκληρώνεται με την αποδοχή της απώλειας και τη συνέχεια εμπρός στη ζωή.
Δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα στο πόσο θα διαρκέσει το πένθος. Μπορούμε, ωστόσο, να μιλήσουμε για κάποια στάδια στα οποία μπαίνουμε και βγαίνουμε για κάποιο διάστημα. Τα στάδια αυτά είναι το σοκ, το πένθος και η επανεπένδυση στη ζωή.
Ο θάνατος πάντα έχει την αίσθηση ότι δεν είναι αληθινός, ανεξάρτητα από το αν είναι αναμενόμενος ή όχι. Μια πρώτη αντίδραση είναι το σοκ και ίσως νιώσουμε μουδιασμένοι. Έτσι, ίσως στην αρχή το συναίσθημα να μην ανταποκρίνεται στο μέγεθος της απώλειας και η καθημερινότητα να κυλά σχετικά ομαλά. Νιώθουμε τον πόνο, πιθανότατα, όμως, όχι πλήρως.
Μια επόμενη φάση είναι η περίοδος του πένθους όπου μπορεί να αισθανθούμε πλημμυρισμένοι από συναισθήματα θλίψης, θυμού, μοναξιάς, μετάνοιας. Η σφοδρότητα αυτών των συναισθημάτων μπορεί να είναι τρομακτική. Έχει αντίκτυπο σε όλη μας την ύπαρξη, σωματικά και ψυχικά. Συχνά δεν μπορούμε να συγκεντρωθούμε, το μυαλό μας τρέχει και πολλές φορές πιάνουμε τον εαυτό μας να μην ασχολείται με τίποτε άλλο παρά μόνο με τη ζωή και τον θάνατο του εκλιπόντος.
Αυτή η περίοδος είναι και η πιο επώδυνη, καθώς φαντάζει δύσκολο να βρούμε τον δρόμο για να επιστρέψουμε στο «πώς ήμασταν πριν την απώλεια». Δε μπορούμε να κρυφτούμε από την πραγματικότητα αυτής. Αυτοί που κλαίνε πιο εύκολα, ίσως αισθανθούν ότι κλαίνε όλη την ημέρα, άλλοι που μέσω καθημερινών δραστηριοτήτων αποφορτίζονται, μπορεί να νιώσουν δυσκολία στη συγκέντρωση.
Ο πόνος μοιάζει ατέλειωτος. Νιώθουμε ανυπεράσπιστοι μπροστά σε αυτά τα συναισθήματα. Είναι, όμως, σημαντικό να θυμόμαστε ότι είναι μια περίοδος που δε θα κρατήσει για πάντα.
Η τρίτη φάση αυτού του ταξιδιού είναι η επανεπένδυση στη ζωή. Καθώς η αίσθηση της απώλειας καταλαγιάζει, αποκτάμε περισσότερη ενέργεια και ενδιαφέρον για τη ζωή.
Αρχίζουμε να κατευθυνόμαστε προς την δυνατότητα νέων δραστηριοτήτων και ευχαριστήσεων. Η εστίασή μας επανέρχεται στο παρόν και δεν ασχολούμαστε πια μόνο με αυτό που έχουμε χάσει.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί σε αυτό το σημείο ότι καθένας από εμάς πενθεί με τον δικό του τρόπο, καθώς είναι μοναδικός, οπότε δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος.
Επίσης, η απώλεια και κατά συνέπεια το πένθος αυτής δεν αφορά μόνο στον θάνατο ενός ανθρώπου, αν και κυρίως σε αυτό έγινε αναφορά σε αυτό το κείμενο, αλλά σε οτιδήποτε βιώνεται ως σημαντικό για το άτομο.
Τελικά και για να κλείσει αυτός ο κύκλος, χρειάζεται να δώσουμε στον εαυτό μας την «άδεια» να ζήσει τη ζωή στο μέγιστο, έστω κι αν το άτομο που ήταν σημαντικό για εμάς δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας.
