Της Σοφίας – Αγγελικής Χαμηλοθώρη*
Έχοντας πάρει μια χρονική απόσταση από τις 4 Ιουνίου 2025, ημέρα έκδοσης της απόφασης για το Μάτι, προσπαθώ να απαντήσω στο ερώτημα: ακόμη μια ματαίωση ή ένα ψήγμα δικαίωσης;
Νιώθοντας όλες τις προσδοκίες μας να έχουν ματαιωθεί τόσα χρόνια, με κορυφή του παγόβουνου τον μη χαρακτηρισμό του εγκλήματος ως «κακούργημα» και την απουσία πολιτικών προσώπων και αξιωματούχων έτερων σωμάτων από το κατηγορητήριο, κανείς δεν περίμενε πως το δικαστήριο θα αποφάσιζε τέσσερις ένοχοι να εκτίσουν την ποινή τους στη φυλακή. Η απροσδόκητη αυτή απόφαση στιγμιαία μας συγκίνησε. Μας έδωσε μια πρόσκαιρη ανακούφιση, ότι δεν πήγαν όλα στράφι.
Τι ήταν αυτό, που στ’ αλήθεια δημιούργησε την ψευδαίσθηση της ελάχιστης ικανοποίησης;
Μιλώντας προσωπικά, ήταν η εικόνα των ενόχων με την αγωνία ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους, Για πρώτη φορά κατάλαβαν ότι κάτι μπορεί να τους αγγίξει! Ότι οι πράξεις και οι παραλείψεις τους, έχουν συνέπειες. Το αλαζονικό ύφος που τους διακατείχε σε όλη τη διάρκεια της δίκης, μετατράπηκε σε σκυμμένα κεφάλια.
Αυτή τους η αγωνία, όμως, ήταν και θα είναι περιορισμένης διάρκειας. Πώς να συγκριθεί με την αγωνία της μάνας, που άνοιγε τους σάκους για να δει αν είναι μέσα το παιδί της ή μιας αδερφής για το τηλεφώνημα που θα επιβεβαίωνε την ταύτιση του DNA της με αυτό του νεκρού αδερφού της;
Θα μπορούσε, να είναι μικρή δικαίωση το ότι βρέθηκαν από μια ασφαλή θέση, αυτή των κατηγορουμένων που το τεκμήριο αθωότητας τους προστατεύει, σε μια θέση ανασφαλή, αυτή των ενόχων που θα μπουν φυλακή.
Ηταν όμως οι ίδιοι, που με την απραξία τους το 2018, έφεραν εμάς που βρισκόμασταν σε ασφαλή θέση, σε μια κατάσταση ακραίας ανασφάλειας. Στη θέση των επικείμενων νεκρών και εγκαυματιών.
Θα μπορούσε να αποτελεί δικαίωση να τους βλέπεις με τις χειροπέδες. Εμάς όμως μας πέρασαν θηλιές που θα μας πνίγουν ισόβια.
Δεν παραγνωρίζω πως η απόφαση θα μπορούσε να είναι χειρότερη. Την ίδια στιγμή όμως, γνωρίζω και πιστεύω ότι η Δικαιοσύνη, θα μπορούσε να υπερβεί φοβίες και ανασφάλειες, αποδεικνύοντας ότι όταν κάτι είναι δίκαιο, τότε δεν λογαριάζει ούτε παραγραφές, ούτε παρεμβάσεις, ούτε πιέσεις. Και το γεγονός ότι αυτό δεν έγινε για ακόμη μία φορά, συνιστά ακόμα μια ματαίωση για εμάς και μια αποτυχία της Δικαιοσύνης.
Φοβάμαι δε, πως αυτή η εν μέρει παραδειγματική απόφαση, θα έχει παροδικό χαρακτήρα. Ελπίζω κάποιοι από τους ενόχους να αποδεχθούν, έστω την ύστατη στιγμή, την ευθύνη τους, να αντιληφθούν τι έκαναν και κυρίως τι δεν έκαναν στις 23/7/2018.
Η λογική μου όμως λέει, πως εφόσον σε αυτά τα επτά χρόνια δεν παραδέχτηκαν ούτε ένα λάθος, δεν ζήτησαν ούτε μια συγγνώμη, αλλά αντ’ αυτού επέμεναν πεισματικά πως δεν θα άλλαζαν τίποτα στον τρόπο διαχείρισης, σε λίγες μέρες θα δούμε αιτήσεις αναστολής, αποφυλάκισης, αναιρέσεις, με αιτιολογικά που θα προσβάλουν πρώτα τα θύματά μας και μετά όλους εμάς. Άλλη μια ματαίωση.
Πλέον, έχοντας βγει έξω από τις δικαστικές αίθουσες, χωρίς φόβο ότι κάποιος μπορεί να μας προσάψει πως ό,τι λέμε το λέμε για να επηρεάσουμε ή να διχάσουμε, μπορώ να μιλήσω για ακόμη μία δική μου προσδοκία που ματαιώθηκε.
Ήλπιζα πως μετά από επτά χρόνια, έχοντας ήδη προηγηθεί η Μάνδρα και έχοντας ακολουθήσει εγκλήματα με ευθείες διαχρονικές ευθύνες του κρατικού και επιχειρησιακού μηχανισμού, η κοινωνική ευαισθησία δεν θα παρέμενε επιλεκτική.
Ο κόσμος επέλεξε να είναι απών από την δική μας δίκη, από το δικό μας έγκλημα, αφήνοντάς μας, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, μόνους.
Με εντυπωσιάζει που άνθρωποι, ακόμα και από τον δικό μας τόπο, σε κάθε επέτειο άλλων τραγωδιών δηλώνουν μαζικά το «παρών», κλείνουν μαζικά τα μαγαζιά τους, αφιερώνουν χρόνο και δημοσιεύσεις στα social media υποστηρίζοντας τα θύματα. Ενώ για το Μάτι σε καμία επέτειο δεν έχουν κάνει μια τόση δα αναφορά.
Καλλιτέχνες ακυρώνουν συναυλίες σε κάθε επέτειο, άλλων τραγωδιών ενώ στη δική μας μετά βίας έκαναν αναφορά ανήμερα το 2018 συνεχίζοντας ακλόνητα τις περιοδείες τους.
Άνθρωποι που βγήκαν μπροστά μετά από άλλες τραγωδίες (πλην αυτών στη Μάνδρα που που στάθηκαν δίπλα μας), δεν ένιωσαν την ανάγκη να κάνουν μια αναφορά στην τόσο καίρια στιγμή της απόφασης για το Μάτι, που θα την βρουν μπροστά τους.
Αφού λοιπόν, μετά από όλα αυτά δεν έχει γίνει αντιληπτό πως σε τέτοια εγκλήματα δεν χωρούν, χρώματα, κομματικοί προσανατολισμοί, διακρίσεις, το μόνο που δυστυχώς έχω να πω είναι πως «εκεί που είσαι ήμουνα και εδώ που είμαι θα ‘ρθεις». Αλλά τότε θα είναι πολύ αργά για να καταλάβουμε.
«Έτσι είναι το παιχνίδι στην Ελλάδα»…
* Η Σοφία – Αγγελική Χαμηλοθώρη είναι μέλος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων & Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 και αδερφή του θύματος της φωτιάς, Παναγιώτη Χαμηλοθώρη
