Ο πόλεμος ποτέ δεν σταμάτησε να ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα, όσο κι αν συχνά κλείνουμε τα μάτια μας ή τα αυτιά μας, προτιμώντας να ζούμε στην ασφάλεια της δικής μας πραγματικότητας.
Πόλεμος και μάλιστα έξω από κάθε λογική υπήρχε στην Γιουγκοσλαβία, παρότι κάποιοι τεχνηέντως ξεχνούν να αναφέρουν, πόλεμος διέλυσε και ισοπέδωσε τη Συρία με διάφορες χώρες της Δύσης να συμμετέχουν αλλά τους δυτικούς (και μαζί και εμάς) να αρνούνται να υποδεχθούν τους πρόσφυγες που οι ίδιοι δημιούργησαν, πόλεμος υπάρχει στην Υεμένη και αρκεί μια απλή αναζήτηση στο google για να έρθεις αντιμέτωπος με το φρικτό του αποτύπωμα σε παιδιά.
Ίσως η διαφορά έγκειται στο ότι δεν τον περιμέναμε. Στο ότι γίνεται πλέον δίπλα μας, στο ότι ο συγκεκριμένος πόλεμος αλλάζει τη ροή της Ιστορίας. Και μας ξενίζει, μας αγγίζει, μας φοβίζει.
Μέσα σε λίγες ημέρες έχουν γραφτεί χιλιάδες άρθρα για όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία. Στη MP προτιμήσαμε να αποφύγουμε τις αναλύσεις ως ουδέτεροι παρατηρητές κι αποφασίσαμε να δώσουμε τον λόγο σε αυτούς που βιώνουν τη ρωσική εισβολή αρκετά εντονότερα από εμάς.
Στη Βιταλίνα, την Τάτι και τη Λέσλιακ που γεννήθηκαν στην Ουκρανία και ζουν στην Ελλάδα, στον Αλεξάντερ από την επαρχία της Μόσχας που βρίσκεται εδώ και επτά χρόνια στη χώρα μας και στην Άνα, που είναι ρωσίδα φοιτήτρια στο εξωτερικό.
Στον Χρήστο Νάνο από τη Νέα Μάκρη που εργάζεται στη Μόσχα, στον Τάσο Τσιάμη που δίνει ανταποκρίσεις στα κανάλια μέσα από την «καρδιά» του πολέμου και στη Λαρίσα που μας έγραψε μέσα από ένα σχολείο του Κιέβου όπου κρύβεται με τον σύζυγό της για να προστατευθούν από τους βομβαρδισμούς.
Δεν τους απευθύναμε ερωτήσεις. Τους ζητήσαμε να εκφραστούν ελεύθερα, να μας πουν ή να μας γράψουν όσα νιώθουν. Ακολουθούν οι σκέψεις τους κι αυτά που μας εμπιστεύθηκαν…
ΛΑΡΙΣΑ ΓΙΟΥΣΕΝΚΟ (ΟΥΚΡΑΝΙΑ)
Η Λαρίσα Γιουσένκο είναι Ουκρανή και ζει στο Κίεβο που βομβαρδίζεται εδώ και μέρες. Παρά την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, δέχθηκε να μας γράψει και το κείμενό της είναι συγκλονιστικό.
Σώζεσαι ή σκοτώνεσαι στις λεπτομέρειες…
Είναι δύσκολο να γράψω και να εξηγήσω την κατάσταση στην Ουκρανία αυτή τη στιγμή, παρότι είμαι σίγουρη ότι όλοι παρακολουθείτε τι συμβαίνει. Είναι άλλο, όμως, να παρακολουθείς και άλλο να ζεις μέσα σε αυτό. Μου ζητήσατε να γράψω ένα μικρό κείμενο, νιώθω ότι μπορώ να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο.
Ζω στο Κίεβο. Στις 24 Φεβρουαρίου 2022 η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία και ξεκίνησε τον πόλεμο. Αυτή η ημερομηνία θα καθορίζει για πάντα τις ζωές μας. Θα τις χωρίζει στο πριν και το μετά. Τα ξημερώματα εκείνης της μέρας σηκώθηκα γιατί ο σύζυγός μου με αγκάλιασε και μου ψιθύρισε λέξεις που δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα ακούσω. «Μας κάνουν επίθεση». Όλοι το βλέπαμε ότι θα ερχόταν. Αλλά την ίδια ώρα, όλοι ήμασταν σε άρνηση.
Γι’ αυτό και δεν είχαμε καν φτιάξει μια-δυο βαλίτσες με είδη πρώτης ανάγκης. Το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να γράψω στη μητέρα μου. Ζει με τη γιαγιά μου σε μια πόλη που βρίσκεται 15 χλμ. μακριά από τα σύνορα με τη Ρωσία. Τη ρώτησα αν οι δυο τους είναι καλά. Μου απάντησε «ναι, αλλά ακούω βόμβες».
Όλη η πρώτη μέρα «ξοδεύτηκε» σε μηνύματα προς συγγενείς, φίλους κι ανθρώπους που αγαπώ. Να ρωτήσω, να μάθω αν είναι καλά. Μια παλιά μου συμμαθήτρια και ο σύζυγός της είναι στρατιωτικά στελέχη. Δεν τη ρώτησα πώς είναι ή τι κάνει. Τη ρώτησα αν ζουν γιατί βρίσκονται στο Χάρκοβο. Δεν έχω ακόμα απάντηση. Όλοι μου οι συγγενείς που ζούσαν στο Κίεβο έχουν φύγει. Εγώ και ο σύζυγός μου ακόμα το σκεφτόμαστε. Αλλά ξέρουμε ότι και για να πάμε κάπου που θα νιώθουμε πιο ασφαλείς, θα πρέπει να ζήσουμε σε καθεστώς ανασφάλειας για ώρες, γιατί δεν είναι εύκολο να φύγεις.
Οι πρώτες δύο ημέρες ήταν οι πιο δύσκολες για μένα. Δεν κοιμόμουν σχεδόν καθόλου, δεν έτρωγα τίποτα. Δεν ήθελα να πάω στο κρεβάτι. Προτιμούσα να ακούω τους βομβαρδισμούς ξύπνια παρά να ξυπνήσω από βομβαρδισμό. Γιατί μου συνέβη το δεύτερο βράδυ. Ξύπνησα από έναν πολύ δυνατό κρότο. Άνοιξα τα μάτια μου κι όλα ήταν κόκκινα για κάποια δευτερόλεπτα. Φρικτός τρόπος να ξυπνάς. Πήραμε τον σκύλο μας και τρέξαμε σε καταφύγιο. Αργότερα έμαθα ότι ο κρότος και η λάμψη ήταν από ρωσικό αεροσκάφος που καταρρίφθηκε. Το κτίριο στο οποίο έπεσε πάνω βρίσκεται 200 μέτρα από το σπίτι μας. Σώζεσαι ή σκοτώνεσαι στις λεπτομέρειες…
Το επόμενο βράδυ δεν ήθελα να φύγω από το καταφύγιο. Δεν ξέρω τι φαντάζεστε, αλλά τα καταφύγια δεν είναι «εξοπλισμένα» για να περνάς εκεί τη νύχτα. Είναι σκονισμένα, παγωμένα, δεν έχουν νερό και τουαλέτες. Την επόμενη νύχτα προτίμησα να την περάσω στο σχολείο του συζύγου μου που έχει τουαλέτα και ζεστό νερό. Δεν θέλαμε να γυρίσουμε σε καταφύγιο. Από τότε και μέχρι σήμερα ξεκουραζόμαστε στα στρώματα, στο δωμάτιο που θεωρήσαμε ως πιο ασφαλές αν και ξέρουμε ότι δεν είμαστε ασφαλείς. Βγαίνουμε έξω όταν βρίσκουμε ευκαιρία για να προμηθευτούμε φαγητό. Νιώθεις τυχερός αν βρεις αυγά και ψωμί. Έχουμε προμήθειες αλλά ποιος ξέρει πόσο θα κρατήσει όλο αυτό;
Ακόμα δεν μπορώ να πιστέψω ότι ζούμε αυτόν τον εφιάλτη. Ένας φίλος μου έλεγε ότι πίστευε πως το Κίεβο θα είχε κατακτηθεί σε δύο μέρες. Αλλά η Ουκρανία δείχνει στον κόσμο και τη Ρωσία ότι θα παλέψει μέχρι τέλους. Είμαι υπερήφανη για όλους τους Ουκρανούς, είμαστε γενναίοι. Τώρα που σιγά σιγά ο φόβος για τη ζωή μου αρχίζει να ξεθωριάζει γιατί τον συνήθισα, είμαι έτοιμη να βοηθήσω όσους φοβούνται περισσότερο από μένα.
Νιώθω ευγνωμοσύνη προς όλους στο εξωτερικό. Ζητώ από όλους σας να γίνεται κομμάτι αυτού του πολέμου, να πολεμήσετε μαζί μας. Προφανώς δεν περιμένω από το ΝΑΤΟ να παρέμβει. Αντιλαμβάνομαι πού θα μπορούσε να οδηγήσει αυτό. Ζητώ, όμως, να μιλάτε γι’ αυτό, να το μετατρέψετε σε έναν πόλεμο που όλοι μπορείτε να πολεμήσετε μέσω του ίντερνετ. Αν έχετε Ρώσους φίλους, γράψτε τους. Πολλοί Ρώσοι βιώνουν πλύση εγκεφάλου ή πέφτουν θύματα παραπληροφόρησης. Οικογένειες διαλύονται εξαιτίας του πολέμου. Και η δική μου οικογένεια διαλύεται.
Έχω συγγενείς στη Ρωσία που πιστεύουν ό,τι ακούν από τα ρωσικά ΜΜΕ. Έχω φίλους στη Ρωσία που παραμένουν σιωπηλοί, φοβούνται τόσο πολύ να μιλήσουν. Όποιος, όμως, παραμένει σιωπηλός, πολεμά έμμεσα στο πλευρό του Πούτιν. Κατηγορώ όσους γράφουν ότι δεν θέλουν αυτόν τον πόλεμο αλλά την ίδια ώρα δεν κάνουν τίποτα για να τον σταματήσουν. Η Ρωσία μπορεί να νικηθεί από τους ίδιους τους Ρώσους. Αν ένα, δύο εκατομμύρια βγουν στους δρόμους, δεν πρόκειται να τους συλλάβουν όλους. Η Ρωσία μπορεί να νικηθεί αν οι Ρώσοι – και όχι μόνο αυτοί – γίνουν πιο γενναίοι. Την ίδια ώρα, αισθάνομαι και λύπη για κάποιους Ρώσους. Γι’ αυτούς τους στρατιώτες που ταΐστηκαν με ψέματα και ήρθαν εδώ να πεθάνουν για τον εγωισμό του Πούτιν. Νιώθω λύπη για τις οικογένειές τους.
Να ξέρετε κάτι. Αν αυτό δεν σταματήσει γρήγορα, δεν θα έχουμε μόνο χιλιάδες νεκρούς. Θα έχουμε και εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Όχι μόνο Ουκρανούς, αλλά και Ρώσους. Σας παρακαλώ, σταματήστε τον πόλεμο.
ΒΙΤΑΛΙΝΑ ΡΙΜΣΚΑ (ΟΥΚΡΑΝΙΑ)
Η Βιταλίνα Ρίμσκα κατάγεται από το Κίεβο. Ζει στη Νέα Μάκρη, είναι 22 χρόνια παντρεμένη με Έλληνα πολίτη και μητέρα δύο παιδιών.
Δεν είναι σύγκρουση, είναι μονόπλευρη επίθεση
Έχω να επικοινωνήσω με τους γονείς μου τέσσερις μέρες και ανησυχώ. Τελευταία φορά που είχα νέα, η μητέρα μου μού έγραψε «είμαστε ζωντανοί, δεν έχουμε ρεύμα αλλά είμαστε καλά». Οι γονείς μου βρίσκονται στο υπόγειο ενός εξοχικού σπιτιού 50 χιλιόμετρα μακριά από το Κίεβο και εδώ και μέρες γύρω τους γίνονται μάχες.
Τι να πεις γι’ αυτό που συμβαίνει. Ακούω να λένε ότι οι βίαιες συγκρούσεις μεταξύ δύο χωρών επηρεάζουν αναπόφευκτα τον υπόλοιπο κόσμο. Ναι, αλλά αυτή δεν είναι σύγκρουση! Είναι μια μονόπλευρη επίθεση, αδικαιολόγητη και απρόκλητη, του ενός έθνους προς το άλλο. Εάν η Ρωσία σταματήσει να πολεμά, δεν θα υπάρχει πόλεμος. Εάν η Ουκρανία σταματήσει να αμύνεται, δεν θα υπάρχει Ουκρανία. Δόξα στην Ουκρανία!
ΤΑΤΙ ΜΠΟΚΟΤΣΙ (ΟΥΚΡΑΝΙΑ)
Η Τάτι Μποκότσι είναι Σεφ, διακεκριμένη σε Ελλάδα και εξωτερικό, εργάζεται στο Μουσείο Βορρέ στην Παιανία. Γεννήθηκε στην Ουκρανία και έχει ουκρανοελληνοτσεχική καταγωγή. Ήρθε στην Ελλάδα με τη μητέρα της σε ηλικία 16 ετών.
Πώς τα παιδιά δεν θα γίνουν η επόμενη γενιά εκδικητικών και καταστροφικών ανθρώπων;
Έχω στην καρδιά μου δυο πατρίδες δεν έχω εμπλακεί ποτέ σε πολιτικά ζητήματα ούτε έχω πάρει ποτέ θέση. Όμως μου είναι αδιανόητο όλο αυτό που συμβαίνει. Έχω μια ξαδέρφη που βρίσκεται στην Ουκρανία, ήταν στο Κίεβο, δεν ήθελε να φύγει από το σπίτι της, αλλά τελικά μετά από τρεις μέρες αναγκάστηκε.
Πήγε στα Καρπάθια και είναι προς το παρόν ασφαλής. Τι γίνεται όμως πίσω με τον υπόλοιπο κόσμο; Τι γίνεται με τα παιδιά; Πώς αυτά τα παιδιά, που ξεριζώθηκαν πριν βγάλουν καν ρίζες, θα καταφέρουν να μην ποτιστεί η ψυχή τους με τη σκόνη και τη λάσπη της διαλυμένης πατρίδας τους;
Και πώς γίνεται αυτά τα παιδιά που δεν έχουν καμία εμπλοκή κι ευθύνη για όλα όσα συμβαίνουν, να μη μετατραπούν αύριο στην επόμενη γενιά εκδικητικών και καταστροφικών ανθρώπων;
Ο πόλεμος είναι για όλους καταστροφικός, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι κανένα παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί τον θυμό και την οργή του… γιατί τα παιδιά όλου του κόσμου είναι και δικά μας παιδιά.
ΛΕΣΛΙΑ ΚΟΥΡΕΛΙΑΚ (ΟΥΚΡΑΝΙΑ)
Η Λέσλια κατάγεται από το Τερνότιλ της Ουκρανίας. Ζει από το 1996 στην Ελλάδα, είναι παντρεμένη και εργάζεται σε επιχείρηση που ασχολείται με τον καθαρισμό κτιρίων στην Αθήνα.
Πεθαίνουμε κι εμείς κάθε μέρα, κάθε λεπτό και κάθε στιγμή
Με ρωτάτε πώς νιώθω. Όταν σκοτώνεται ο λαός σου, ο αδελφός σου, οι συγγενείς σου, πεθαίνεις κι εσύ μαζί. Κι είναι πολύ άσχημος και ο μεταφορικός θάνατος. Γιατί όταν σκοτώνεσαι πραγματικά, πάει. Τελείωσε. Εμείς όμως πεθαίνουμε κάθε μέρα, κάθε λεπτό, κάθε στιγμή.
Εγώ είμαι από τους τυχερούς ανθρώπους. Έχω στην Ουκρανία τον πατέρα μου που στην περιοχή όπου ζει, δεν κινδυνεύει. Προς το παρόν τουλάχιστον. Μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο και να τον ακούσω, να μου πει ότι είναι καλά. Οι υπόλοιποι τι να πουν; Του εξήγησα ότι βρήκα τρόπο να τον φέρω στην Ελλάδα και μου απάντησε «ξέχασέ το, δεν φεύγω από το σπίτι μου. Να φύγουν οι Ρώσοι. Και να με σκοτώσουν, ας με σκοτώσουν σπίτι μου».
Είμαστε στο 2022, έχουμε όλα τα καλά του Θεού μπροστά στα πόδια μας και μιλάμε για πόλεμο. Μου φαίνεται αδιανόητο. Δεν καταλαβαίνω, τι θέλει ο Πούτιν από τις ζωές μας; Τη γη; Δεν πρόκειται να την πάρει, θα πρέπει να σκοτώσει και τον τελευταίο Ουκρανό. Κι ένας να μείνει, ουκρανική γη θα υπάρχει. Δεν έχουμε τίποτα με τους Ρώσους. Ζούσαμε τόσα χρόνια μαζί και δεν είχαμε ποτέ κανένα πρόβλημα. Υποφέρουμε εμείς, υποφέρουν κι αυτοί για τον εγωισμό ενός πολιτικού. Ενός παράφρονα.
Με ρωτάτε πώς νιώθω. Νιώθω πόνο, νιώθω φόβο, νιώθω οργή.
ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ (ΡΩΣΙΑ)
Ο Αλεξάντερ είναι 60 ετών και κατάγεται από την επαρχία της Μόσχας. Ζει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Μα τι συμβαίνει στους ανθρώπους;
Στις 24 Φεβρουαρίου, η ηγεσία της Ρωσίας ανακοίνωσε την έναρξη μιας «ειδικής επιχείρησης», ξεκινώντας έναν αδελφοκτόνο πόλεμο κατά του λαού της Ουκρανίας. Με ρωτούν αυτές τις μέρες πώς νιώθουν οι απλοί άνθρωποι για αυτό.
Είμαι 60 χρονών και η γενιά μας κυριολεκτικά μεγάλωσε ακούγοντας τα λόγια του τραγουδιού του Mark Bernes «Αν Θέλουν Οι Ρώσοι πολέμους»:
«Ρωτήστε αυτούς τους στρατιώτες
Που μένουν κάτω από τις σημύδες
Και οι γιοι τους θα σας απαντήσουν,
Αν θέλουν οι Ρώσοι πολέμους»
Μα τι συμβαίνει στους ανθρώπους; Γιατί μας δείχνουν ότι η πλειοψηφία υποστηρίζει τη δολοφονία στην Ουκρανία;
Θυμάμαι ένα ασπρόμαυρο ντοκιμαντέρ. Αφορούσε ένα επιστημονικό πείραμα για μια ομαδική επίδραση στη συνείδηση. Στην τάξη είχαν 20 φοιτητές. Όλοι εκτός από έναν είχαν ειδοποιηθεί για τον σκοπό του πειράματος. Ο καθηγητής δείχνει ένα μαύρο τετράγωνο και ρωτά τον μοναδικό φοιτητή που δεν ήταν «ενημερωμένος» τι χρώμα είναι. Η απάντηση του, «μαύρο». Ο καθηγητής τον κοιτά έκπληκτος και ρωτά έναν άλλο φοιτητή που… γνώριζε.
Απαντά «λευκό». Ο δεύτερος, ο τρίτος, ο τέταρτος φοιτητής απαντούν το ίδιο, «λευκό». Ο πρώτος φοιτητής μπερδεύεται κι όταν ο καθηγητής τον ξαναρωτά, απαντά κι εκείνος «λευκό». Με απλά λόγια, σε πέντε λεπτά μπορείς να επηρεάσεις τόσο έναν άνθρωπο, ώστε να εγκαταλείψει τις οφθαλμοφανείς αποδείξεις και να πιστέψει ένα ψέμα.
Τώρα φανταστείτε μια ολόκληρη χώρα στην οποία όλα τα ΜΜΕ εξαρτώνται από τη διοίκηση ή ανήκουν σε άτομα που εξαρτώνται άμεσα από τη διοίκηση. Και κάθε μέρα στις οθόνες των τηλεοράσεων και στο ραδιόφωνο, το μαύρο λέγεται λευκό. Κάθε μέρα, εδώ και πολλά χρόνια. Αρκεί οι τηλεθεατές να δουν και οι ακροατές να ακούσουν για το «σταυρωμένο αγόρι». Η διοίκηση θα έχει στη διάθεσή της έναν ολόκληρο στρατό ανθρώπων με ναρκωμένη συνείδηση έτοιμο για αντίποινα. Και μάλιστα, δωρεάν…
Δεν μπορώ να καταδικάσω αυτούς τους ανθρώπους, γιατί για να αντισταθείς σε αυτή την υψηλής ποιότητας, επαγγελματικά κατασκευασμένη και στοχαστική προπαγάνδα, χρειάζεσαι πολύ ισχυρή συνείδηση και πολύ ισχυρή προσωπικότητα. Και, δυστυχώς, δεν υπάρχουν πολλοί που να τη διαθέτουν.
Αλλά κάποιοι υπάρχουν. Και αρκετοί συλλαμβάνονται για συμμετοχή σε αντιπολεμικές συγκεντρώσεις. Πολλοί έδωσαν τη ζωή τους για τις πεποιθήσεις τους, όπως ο Μπόρις Νεμτσόφ, όπως περισσότεροι από 200 δημοσιογράφοι που έγραψαν την αλήθεια για το τι συνέβαινε στη χώρα. Θα ήθελα να τους αναφέρω όλους, γιατί είναι ήρωες που δεν φοβήθηκαν την καταστολή και δεν συμβιβάστηκαν με τη συνείδησή τους.
Σκέφτομαι για αυτούς, θυμάμαι τον στρατηγό Shaposhnikov, ο οποίος το 1962 στο Novocherkassk αρνήθηκε να ανοίξει πυρ εναντίον άοπλων ανθρακωρύχων που διαμαρτύρονταν για τις αφόρητες συνθήκες εργασίας. Τέτοιοι άνθρωποι γίνονται όλο και λιγότεροι. Πολλοί αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω της απειλής για την ελευθερία και τη ζωή τους. Ο Γενικός Εισαγγελέας ανακοίνωσε ότι οποιαδήποτε βοήθεια προς την Ουκρανία θα θεωρηθεί ως προδοσία κατά του κράτους με ποινή φυλάκισης έως και 20 χρόνια.
Γιατί τα χρειάζονται όλα αυτά οι ηγέτες της χώρας; Καταρχάς, ό,τι και να πουν, όσο καλές και να είναι οι προθέσεις τους, δεν θα πιστέψω ποτέ στην ειλικρίνεια των πεποιθήσεών τους μέχρι να στείλουν τα παιδιά τους στο μέτωπο. Στην ίδια συγκεκριμένη κατάσταση επαναλαμβάνεται η κλασική σκηνή: ο πόλεμος εξαπολύεται από τους γέρους που έχουν χάσει τα μυαλά τους και τελικά αυτοί που πεθαίνουν είναι οι νέοι και τα παιδιά.
Λοιπόν, γιατί χρειάζεται πόλεμος; Οποιοσδήποτε πόλεμος έχει ωφελούμενους, και αυτοί δεν είναι σαφώς οι λαοί της Ρωσίας ή της Ουκρανίας.
Σε κάθε περίπτωση, η Ρωσία θα πρέπει να αποκαταστήσει όλες τις ζημιές για τις οποίες ευθύνεται το Υπουργείο Άμυνας και αυτό θα πέσει στους ώμους των φορολογουμένων. Αλλά οι ανθρώπινες ζωές δεν μπορούν να αντισταθμιστούν με τίποτα κι αυτό θα είναι μια μαύρη κηλίδα στην ιστορία της Ρωσίας. Αναρωτηθείτε ποιος περιορίζεται μόνο σε δηλωτικές κυρώσεις ή γενικά κάθεται και σιωπά. Ποιοι συνεχίζουν να αγοράζουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Σε ποια χρήματα είναι χτισμένο όλο αυτό το «όπλο».
Ξέρετε, είναι απλό. Αν βρεις έναν εξωτερικό εχθρό, τότε εξηγείς και πείθεις ότι κάποιος εκτός χώρας είναι τελικά αυτός που ευθύνεται για τους 20 εκατομμύρια ζητιάνους στη Ρωσία, για την αύξηση των τιμών ή την έλλειψη χρημάτων, για τους σπασμένους δρόμους και τα σπίτια ερείπια, για την καταπίεση, για την καταστολή της δημοκρατίας και την έλλειψη ελευθερίας του λόγου.
Δεν είσαι εσύ ο ίδιος, ο ηγέτης. Και τότε μπορείς να μείνεις στην εξουσία επ’ αόριστον. Έτσι ζούσαμε στη Σοβιετική Ένωση. Και η ιστορία επαναλαμβάνεται. Άλλωστε, όπως λέει και μια παροιμία, δεν αλλάζουν άλογα στη μέση του ποταμού.
ΑΝΑ (ΡΩΣΙΑ)
Η Άνα είναι 29 ετών και κατάγεται από μια τυπική ρωσική πόλη με πληθυσμό περίπου 1 εκατ. κατοίκους.
Είμαι Ρωσίδα μα πάνω από όλα αγαπώ την ειρήνη
Αυτή την περίοδο βρίσκομαι στην Ευρώπη και κάνω παιδαγωγικές σπουδές. Συγκεκριμένα, ολοκληρώνω ένα μεταπτυχιακό με υποτροφία. Η ειρωνεία είναι ότι στο γράμμα που συνέταξα για το Πανεπιστήμιό μου, εξέφραζα τις ελπίδες μου για τον ρόλο που μπορεί να παίξει η Ρωσία ως παγκόσμια δύναμη και τον θετικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει. Κάτι τέτοιο μου ακούγεται παράξενο και άτοπο μετά τις 24 Φεβρουαρίου. Για όλο τον πολιτισμένο κόσμο, η Ρωσία είναι πλέον μια χώρα που εισβάλει και επιτίθεται.
Κανείς μας δεν πίστευε ότι ο πρόεδρός της ήταν ικανός να διατάξει εισβολή σε μια άλλη χώρα. Άλλωστε σχεδόν κάθε ρώσος πολίτης έχει φίλους στην Ουκρανία, πολλοί Ρώσοι ζουν οι ίδιοι στην Ουκρανία και βέβαια πολλοί είναι και οι Ουκρανοί που ζουν στη Ρωσία.
Δυστυχώς, προσγειώθηκα απότομα σε μια δυσάρεστη πραγματικότητα.
Φίλοι μου στην Ουκρανία ποστάρουν καθημερινά φωτογραφίες βομβαρδισμένων από ρωσικές δυνάμεις περιοχών κι αυτό είναι κάτι που δεν μπορώ να διαχειριστώ. Ειδικά από τη στιγμή που ξέρω ότι υπάρχει πολύς κόσμος που πιστεύει την προπαγάνδα του Πούτιν και δικαιολογεί τις πράξεις του. Κόσμος που έχει πειστεί ότι αυτή η «ειδική επιχείρηση», (δεν μας επιτρέπεται να την ονομάσουμε «πόλεμο»), στοχεύει στη σωτηρία ρωσόφωνων από τη Γενοκτονία. Προφανώς, ούτε εγώ αλλά ούτε και τα άτομα που συναναστρέφομαι ή βρίσκονται στον κύκλο μου υποστηρίζουν όσα συμβαίνουν. Το αντίθετο. Από την πρώτη μέρα είμαστε σε επαφή με τους Ουκρανούς φίλους μας και την ίδια στιγμή προσπαθούμε να ανοίξουμε τα μάτια σε Ρώσους, με τη δύναμη των social media.
Έχουν περάσει δύο εβδομάδες τρόμου. Και παρότι ζω σε πολύ ασφαλές περιβάλλον, μπορώ να νιώσω τον πόνο των Ουκρανών αδελφών μου, αλλά και των νεαρών ρώσων στρατιωτών που δεν έχουν την παραμικρή ιδέα σχετικά με το γιατί πολεμούν σε ξένο έδαφος. Πενθώ για κάθε χαμένη ζωή. Πενθώ για τη διαλυμένη φιλία των δύο χωρών. Έχω έναν κόμπο στο στομάχι σκεπτόμενη τα παιδιά στην Ουκρανία που τραυματίζονται εφ’ όρου ζωής από αυτές τις εικόνες, από έναν πόλεμο που κανείς δεν χρειάζεται και κανέναν δεν ωφελεί.
Για μένα, η ζωή αποτελεί τη μεγαλύτερη αξία. Κι αυτό που συμβαίνει είναι ξεκάθαρα ένα έγκλημα. Αυτή τη στιγμή, ο ρωσικός λαός πληρώνει τα λάθη ενός προέδρου που πολλοί σαν και μένα, δεν ψηφίσαμε. Φοβάμαι ότι σύντομα κάθε Ρώσος θα απομονώνεται με αφορμή την καταγωγή του και τελικά όλη η Ρωσία θα βρεθεί απομονωμένη. Είμαι Ρωσίδα, αγαπώ τη Ρωσία, μα πάνω από όλα αγαπώ την ειρήνη. Και εύχομαι να επικρατήσει για το καλό της πατρίδας μου και της Ουκρανίας.
Υ.Γ. Όσο σας έγραφα, έλαβα ένα μήνυμα από Ουκρανό φίλο που μου λέει ότι βομβαρδίστηκε σιδηροδρομικός σταθμός και χιλιάδες άτομα που προσπαθούσαν να φύγουν από εμπόλεμες περιοχές, έχουν παγιδευτεί και κινδυνεύουν. Κλαίω και τρέμω, νιώθω απογοήτευση και θυμό. Είμαι άθεη, αλλά σήμερα προσεύχομαι για όλους…
ΧΡΗΣΤΟΣ ΝΑΝΟΣ (ΡΩΣΙΑ)
Ο Χρήστος Νάνος είναι βραβευμένος Έλληνας Σεφ στο εξωτερικό, ιδιοκτήτης ρεστοράν στην Ρωσία και παράλληλα εργάζεται σαν chef – consultant σε Ουκρανία και Ρωσία τα τελευταία 10 χρόνια. Είναι, επίσης, συνεργάτης των υπουργείων Τουρισμού Ελλάδας και Ρωσίας και έχει βραβευτεί από το ελληνικό υπουργείο Τουρισμού για την προσφορά του στην ελληνική γαστρονομία και τη διάδοσή της στο εξωτερικό.
Έχουμε αποτύχει σαν ανθρωπότητα
Είμαι περήφανος και νιώθω μεγάλη τιμή που είμαι δημότης του Δήμου Μαραθώνα και πάντα προσπαθώ να κάνω περήφανο τον ιστορικό μας δήμο και ιδιαίτερα την Αγία Μαρίνα που μεγάλωσα και έζησα τα παιδικά μου χρόνια. Η κατάσταση σε ό,τι αφορά στο ουκρανικό είναι πραγματικά αποκαρδιωτική. Είναι θλιβερό να βλέπεις δυο αδερφούς λαούς να σκοτώνονται μεταξύ τους! Είναι θλιβερό να βλέπεις μικρά παιδιά να μένουν ορφανά και άστεγα. Σου προκαλεί θλίψη και σε μένα όλα αυτά δείχνουν ότι έχουμε αποτύχει σαν ανθρωπότητα.
Το 2014 έζησα πάλι κάτι παρόμοιο στην Κριμαία, όμως αυτή τη φορά μιλάμε για μάχες σε ολόκληρη την Ουκρανία. Μια χώρα που μετά το Μεϊντάν, με οκτώ χρόνια πολέμου στην ανατολική του μεριά, στο Ντονέτσκ και στο Λουγκάνσκ και οικονομική καταστροφή, δοκιμάζεται για άλλη μια φορά κόντρα στον ρωσικό στρατό. Για μένα ο πόλεμος αυτός θα αποφέρει τεράστιες ζημιές σε όλους τους τομείς στην Ουκρανία που τελικά έμεινε και πάλι αβοήθητη από την Ευρώπη.
Η Ρωσία θα έχει ανάλογα πλήγματα στον οικονομικό τομέα. Έχει όμως την εμπειρία να τα διαχειριστεί, μετά το παράδειγμα της Κριμαίας, όταν και τότε δέχθηκε πάλι οικονομική επίθεση και αποκλεισμούς, αλλά ορθοπόδησε πολύ γρήγορα γιατί έδωσε κίνητρα στους εγχώριους παραγώγους να καλύψουν τις ανάγκες προϊόντων που μέχρι το 2014 ήταν εισαγόμενα! Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, στη Ρωσία ήδη αρχίζουμε να βιώνουμε τις δυσκολίες αφου η ισοτιμία ρούβλι – ευρώ έφτασε στο 115.
Ακρίβεια και οικονομική ανασφάλεια αρχίζουν να γίνονται αισθητές. Σε ό,τι αφορά στην όμορφη Ουκρανία, εύχομαι να βρεθεί μια λύση γρήγορα γιατί αυτός ο υπέροχος λαός έχει υποστεί πάρα πολλά δεινά εξαιτίας των πολιτικών του και λόγω της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, αφού βρίσκεται ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία. Θέλω να πιστεύω ότι όλα θα τελειώσουν σύντομα και θα επικρατήσει ξανά η Ειρήνη!
ΤΑΣΟΣ ΤΣΙΑΜΗΣ (ΟΥΚΡΑΝΙΑ)
Ο Τάσος Τσιάμης ζει από το 2015 μόνιμα στο Κίεβο, είναι παντρεμένος με Ουκρανή κι έχουν ένα παιδάκι ηλικίας 7 ετών. Διατηρεί γραφείο που βοηθά αλλοδαπούς να αποκτήσουν άδεια παραμονής και εργασίας και τις τελευταίες ημέρες εμφανίζεται συχνά στα ελληνικά ΜΜΕ, δίνοντας ανταποκρίσεις για το τι συμβαίνει στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Κανείς δεν ξέρει τι θα ξημερώσει
Αποφασίσαμε να παραμείνουμε στο Κίεβο κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ήταν μια δύσκολη απόφαση αλλά δεν θέλουμε να τα παρατήσουμε γιατί εδώ είναι πλέον η ζωή μας, εδώ είναι οι επιχειρήσεις μας, εδώ είναι όλα όσα χτίσαμε με πολύ κόπο.
Δεν έχουμε σκοπό να φύγουμε, εκτός πια αν δεν υπάρχει άλλη λύση. Η κατάσταση στο Κίεβο είναι δύσκολη, δεν υπάρχει ασφάλεια, κανείς δεν ξέρει τι θα ξημερώσει, κανείς δεν ξέρει τι να κάνει για να βοηθήσει από την πλευρά του ώστε να τελειώσει όλο αυτό που βιώνουμε. Ελπίζουμε να επικρατήσει η λογική και να σταματήσει σύντομα ο πόλεμος.
