Ο πρώην Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, μιλάει στη Marathon Press για την προστασία από τη διάβρωση των ακτών του Δήμου Μαραθώνα.
Στο προηγούμενο τεύχος της Marathon Press δώσαμε ιδιαίτερο βάρος στην προβολή των ακτομηχανικών προβλημάτων της περιοχής μας και στην ανάγκη αξιοποίησης της παραλιακής μας ζώνης, με σύγχρονες τεχνικές προστασίας και εμπλουτισμού της παραλίας με άμμο.
Επειδή από εκθέσεις ιδεών έχουμε χορτάσει, δε μείναμε μόνο εκεί. Προχωρήσαμε στην εξέταση της δυνατότητας τέτοια έργα να γίνουν πραγματικότητα. Έργα που θα αλλάξουν πλήρως τη φυσιογνωμία της ακτογραμμής, θα είναι κατ’ εξοχήν αναπτυξιακά και θα μετατρέψουν την πόλη μας σε έναν ακόμη μεγαλύτερο πόλο έλξης επισκεπτών και τουριστών.
Στην προσπάθειά μας να μάθουμε και να ενημερωθούμε, τα πράγματα έγιναν πολύ εύκολα. Ήρθαμε αμέσως σε επαφή με τον αρμοδιότερο όλων! Τον καλό μου δάσκαλο, καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κ. Κωνσταντίνο Μουτζούρη. Γνώριζα ότι δε θα μου αρνηθεί, γι’ αυτό ούτε η αποκλειστική συνέντευξη που ακολουθεί ούτε η επίσκεψή του, αποτελούν έκπληξη.
Η έκπληξη είναι -και είναι ιδιαίτερα ευχάριστη- ότι ο κ. Μουτζούρης και οι συνεργάτες του ήδη έχουν αναλάβει και μελετούν τα προβλήματά μας και αυτό με κάνει, όχι απλά αισιόδοξο, αλλά βέβαιο ότι η επίλυση τους είναι, πλέον, στα κατάλληλα χέρια.
Την Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου, είχα τη χαρά και την τιμή να τον υποδεχθώ στη Νέα Μάκρη και μαζί του να περπατήσω τις περιοχές με τα σημαντικότερα προβλήματα. Η ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχαμε, αποτυπώνεται στην παρακάτω συνέντευξη και το μόνο σίγουρο είναι ότι «έβγαλε είδηση»!
Κύριε καθηγητά, στο προηγούμενο τεύχος της Marathon Press κάναμε αναφορά σε μελέτη και εφαρμογή αντιστήριξης του αιγιαλού και τον εμπλουτισμό του με άμμο, γιατί θεωρούμε ότι ένα τέτοιο έργο θα είχε ευεργετικά αποτελέσματα στην περιοχή. Θεωρείτε ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, και αν ναι, τί επίδραση θα είχε στην πόλη;
Βασίλη μου, δεν είναι η πρώτη φορά που ερχόμαστε στη Νέα Μάκρη με σκοπό να ανιχνεύσουμε τα προβλήματα που παρουσιάζονται τα τελευταία χρόνια, σε όλο το μήκος της ακτογραμμής της. Η κατασκευή έργων για την προστασία από τη διάβρωση τμημάτων της ακτής του Δήμου Μαραθώνα είναι εφικτή και απαραίτητη. Ο τύπος των έργων πρόκειται να προκύψει από τη σχετική μελέτη, της οποίας η εκπόνηση άρχισε τον προηγούμενο μήνα και βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η ανάθεση της μελέτης έγινε από το Υπουργείο Μεταφορών και Δικτύων και η ολοκλήρωσή της προβλέπεται να γίνει σε περίπου 18 μήνες. Η προστασία και ανάπλαση της ακτής ασφαλώς και θα έχει πολύ θετική επίδραση στην πόλη και θα συμβάλλει στην ανάπτυξή της.
Ποιες περιοχές του Δήμου Μαραθώνα εμφανίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα από τη διάβρωση της ακτής;
Οι παράκτιες ζώνες του Δήμου Μαραθώνα με τα μεγαλύτερα προβλήματα διαβρώσεως είναι πρώτον, το τμήμα της ακτής, συνολικού μήκους περίπου 3,5 χιλιομέτρων, αμέσως στα βόρεια και στα νότια του υφιστάμενου μεγάλου μόλου στον λιμενίσκο Νέας Μάκρης και, δεύτερον, το τμήμα της ακτής, συνολικού μήκους περίπου 2 χιλιομέτρων, αμέσως στα βόρεια και στα νότια της μαρίνας στο Μάτι.
Ποια θεωρείτε ως γενεσιουργό αιτία του προβλήματος και με ποιον τρόπο μπορεί αυτό να αντιμετωπιστεί;
Γενεσιουργά αίτια είναι διάφορα. Κάποια πρωτεύουσας σημασίας και κάποια δευτερεύουσας. Ως πρωτεύοντα αίτια θα ανέφερα αφενός την ύπαρξη κάποιων λιμενικών έργων, που κατασκευάστηκαν νόμιμα ή αυθαίρετα και διατάραξαν την ισορροπία της ακτής και αφετέρου την αμμοληψία μεγάλων όγκων ιζήματος. Η καταστροφή υπαρχόντων αμμολόφων που έγινε στο παρελθόν, καθώς και η δόμηση της ακτής, συνέβαλαν σε αυτή τη διάβρωση.
Υπάρχουν φωτογραφίες της δεκαετίας του ’60, ακόμη και του ’70, από την παραλιακή ζώνη της Νέας Μάκρης με αμμουδιά αρκετών μέτρων, όπως στην περιοχή μπροστά στο ξενοδοχείο «Νηρεύς». Μπορούμε να ελπίζουμε ότι, με τα κατάλληλα έργα, θα επαναφέρουμε την παραλία, μετατρέποντάς την σε εικόνα «παραλίας Σχινιά»;
Με τα κατάλληλα έργα που θα σχεδιάσουμε, η παραλία πρόκειται να βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με τη σημερινή της κατάσταση. Όμως, όμοια με την εξαιρετική παραλία του Σχινιά δεν πρόκειται να γίνει, διότι η ακτή της μελέτης μας διαταράσσεται από τα υπάρχοντα λιμενικά έργα και ο προσανατολισμός της είναι διαφορετικός.
Αν υποθέσουμε ότι το έργο ολοκληρώνεται αύριο, πληρώντας όλες τις προδιαγραφές, σε πόσο καιρό πιστεύετε ότι μπορεί να επανέλθει η παραλία;
Από τον πρώτο μήνα μετά την ολοκλήρωση των έργων θα εμφανιστεί σίγουρα βελτίωση. Σε δύο έτη θα έχουμε σημαντική ανάταξη, η οποία θα συνεχισθεί για κάποια έτη ακόμα. Όμως κατάσταση ισορροπίας πρόκειται να υπάρξει μετά από μερικά έτη, λιγότερα πάντως των 10.
Έχουμε καμία ελπίδα να δούμε ένα τέτοιο έργο να παίρνει «σάρκα και οστά» στην περιοχή; Και αν ναι, πόσο, κατά την εκτίμησή σας, χρονικό διάστημα θα χρειαστεί, από τη μελέτη μέχρι και την ολοκλήρωσή του;
Υπάρχουν πολλές ελπίδες να υλοποιηθούν τα έργα προστασίας της ακτής του Δήμου Μαραθώνα, αφού ολοκληρωθεί η μελέτη, αρκεί να υπάρξει μεγάλη προσπάθεια από τις τοπικές αρχές για εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών και, ασφαλώς, της χρηματοδότησης. Θα γνωρίζεις, βεβαίως, ότι όταν μιλάμε για αδειοδότηση, μιλάμε για μια μακρόχρονη και γραφειοκρατική διαδικασία. Πόροι, όμως, για χρηματοδότηση μπορούν σχετικά εύκολα να βρεθούν, δεδομένου ότι τα απαραίτητα έργα δε θα είναι απαγορευτικού κόστους.
Ένας κίνδυνος, όμως, που ελλοχεύει, είναι οι τοπικές αντιδράσεις που συνήθως δημιουργούνται όταν φθάνει ο χρόνος υλοποιήσεως ενός οποιουδήποτε έργου στη χώρα μας. Έστω και αν υπάρχει η απαραίτητη αδειοδότηση κι έχουν επισημοποιηθεί οι περιβαλλοντικοί όροι. Πολλά έργα έχουν ναυαγήσει από τέτοιες αντιδράσεις, έστω και αν ήταν παράλογες. Στην περιοχή σας χρειάζονται επειγόντως έργα που θα της δώσουν νέα ώθηση στην ανάπτυξη και στην ανάδειξη των καταπληκτικών δυνατοτήτων που έχει. Χρειάζονται έργα που θα έχουν μελετηθεί δεόντως, θα έχουν αδειοδοτηθεί και θα πληρούν όλες τις απαιτήσεις νομιμότητας. Η άκριτη απόρριψη σημαντικών αναπτυξιακών έργων μόνο αρνητικά αποτελέσματα μπορεί να έχει για την περιοχή, η οποία έχει ήδη απωλέσει, πριν από 15 περίπου έτη, το αναπτυξιακό έργο κατασκευής μιας μαρίνας.
Who is who?
Ο Κωνσταντίνος Μουτζούρης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μυτιλήνη Λέσβου. Αποφοίτησε με άριστα το 1971 από τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών και ακολούθησε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, με υποτροφία του ΙΚΥ, στο αντικείμενο του Υδραυλικού Μηχανικού στο Πολυτεχνείο της Grenoble στη Γαλλία και μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πολυτεχνείο Delft της Ολλανδίας.
Εξελέγη καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο αντικείμενο της Ακτομηχανικής και των Λιμενικών Έργων και υπήρξε ο πρωτεργάτης της ίδρυσης του Εργαστηρίου Λιμενικών Έργων, μοναδικού στο είδος του στην Ελλάδα και ένα από τα καλύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών για τέσσερις θητείες και το 2006 εξελέγη Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Το 2011 επιβραβεύτηκε από το γαλλικό κράτος με το παράσημο του «Ιππότη της Τάξεως των Γραμμάτων» για την προσφορά του στην Παιδεία, την Έρευνα και τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των ελληνικών και των γαλλικών Πανεπιστημίων.
Έχει ένα πλούσιο ερευνητικό, μελετητικό και συγγραφικό έργο. Έχει δημοσιεύσεις σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά του κλάδου του, ενώ έχει μετάσχει στη διοργάνωση πολλών ελληνικών και διεθνών συνεδρίων στο αντικείμενο της Ακτομηχανικής. Είναι παντρεμένος με τη Δήμητρα Μουτζούρη και έχει τρία παιδιά, τον Γιάννη, τη Μάγδα και τον Χάρη.
