του ΠΑΥΛΟΥ ΔΗΜΕΛΗ*


Έχουν γίνει πάρα πολλές προσπάθειες από το ελληνικό κράτος για να δημιουργηθεί, μα πάνω απ’ όλα να εφαρμοστεί ο αντικαπνιστικός νόμος, που θα απαγορεύει τη χρήση όλων των προϊόντων καπνού σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους. Όσο οξύμωρο κι αν φαίνεται, η απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους στη χώρα μας έγινε για πρώτη φορά το έτος 1856 με Βασιλικό Διάταγμα του Όθωνα. Πιο πρόσφατα ο νόμος 3730/2008 και ο ν. 3868/2010 έβαλαν τα θεμέλια και προετοίμασαν το έδαφος για τη σημερινή αυστηρότερη εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, ο οποίος έχει σαν στόχο τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας μέσω της αποτροπής των δυσμενών επιδράσεων του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους. Η αυστηρή αυτή εφαρμογή είναι δεδομένο ότι καλώς ή κακώς θα επηρεάσει τις επιχειρήσεις εστίασης και ίσως αλλάξει τον τρόπο ζωής και διασκέδασης πάρα πολλών Ελλήνων.

Η εμπειρία από άλλες χώρες όπου εφαρμόστηκε αυστηρά ο αντικαπνιστικός νόμος (Γερμανία, Ολλανδία) μας διδάσκει ότι τα καταστήματα εστίασης έχασαν 35-40% του τζίρου τους. Στην Ελλάδα, ίσως και λόγω του κλίματος το οποίο επιτρέπει πιο εύκολα σε κάποιον να βγει έξω για να καπνίσει ή να καθίσει στον εξωτερικό χώρο ενός καταστήματος, η πτώση ενδέχεται να είναι μικρότερη. Σε κάθε περίπτωση αυτή η πτώση είναι προσωρινή και η κατάσταση με τον καιρό ισορροπεί. Βέβαια ο σημαντικότερος παράγοντας για να επέλθει αυτή η εξομάλυνση είναι ο νόμος να εφαρμοστεί συνολικά, έτσι ώστε να μην υπάρχουν φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού.

Η Ένωση Εστιατορίων και Συναφών Επαγγελμάτων Αττικής Ε.Ε.Σ.Α, αλλά και η Πανελλήνια Ομοσπονδία (Π.Ο.Ε.Σ.Ε) έχουν δηλώσει εξ αρχής ότι δεν έχουν καμία αντίρρηση με την εφαρμογή του. Ήδη πολλά εστιατόρια τηρούσαν τον νόμο στους εσωτερικούς τους χώρους από το 2010. Η ύπαρξη ενός νόμου που έχει ως στόχο την προάσπιση της δημόσιας υγείας είναι δείγμα πολιτισμού, εντούτοις η επιτυχημένη εφαρμογή του δεν μπορεί να εξαντλείται στην στοχοποίηση ενός ολόκληρου κλάδου, όπου με την απειλή επιβολής εξαντλητικών προστίμων μόνο προς την επιχείρηση τείνει να καταστήσει τον επιχειρηματία ελεγκτή και αστυνόμο απέναντι στον πελάτη του.

Ο υπεύθυνος της επιχείρησης δεν αρκεί να λάβει όλα τα προαπαιτούμενα μέτρα για την αποτροπή του καπνίσματος, όπως το να μην έχει τασάκια στα τραπέζια, να έχει την απαραίτητη σήμανση ακόμα και να κάνει συστάσεις στους θεριακλήδες. Θα πρέπει σε περίπτωση μη συμμόρφωσης να τους καταδώσει στην αστυνομία, αλλιώς θα θεωρείται συνυπεύθυνος. Είναι, όμως, αυτός ο ρόλος του;

Σε όσους χρησιμοποιούν προϊόντα καπνού κατά παράβαση του άρθρου 3 του νόμου επιβάλλεται πρόστιμο πενήντα (50) ευρώ και, λαμβανομένης υπόψη τυχόν υποτροπής, μπορεί να φτάσει έως και τα πεντακόσια (500).

Σε κάθε υπεύθυνο διαχείρισης και λειτουργίας των δημόσιων χώρων που παρατηρείται παραβίαση, όμως, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ, λαμβανομένης υπόψη τυχόν υποτροπής. Στην τέταρτη υποτροπή ανακαλείται προσωρινά η άδεια λειτουργίας του καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος με απόφαση της αρχής, η οποία τη χορήγησε, για χρονικό διάστημα δέκα (10) ημερών, ενώ στην πέμπτη υποτροπή ανακαλείται οριστικά η άδεια λειτουργίας. Και αναρωτιέται κανείς, αν αυτό συμβεί σε μία δημόσια υπηρεσία θα έχει την ίδια αντιμετώπιση; Θα την κλείσουν;

Γιατί, κακά τα ψέματα, η απαγόρευση αφορά όλους τους δημόσιους χώρους, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχουν τα καταστήματα εστίασης και κυρίως τα καφέ, τα μπαρ και τα κέντρα διασκέδασης.

Η ανησυχία των επιχειρηματιών είναι δικαιολογημένη, αφού πιστεύουν ότι είτε θα μειωθεί ο χρόνος παραμονής των πελατών στα καταστήματά τους και κατά συνέπεια η κατανάλωση είτε θα μειωθεί η προσέλευση ή, το πιθανότερο, και τα δυο μαζί.

Και ο φόβος επιβολής ενός προστίμου στον εξωτερικό στεγασμένο χώρο ενός καταστήματος είναι πιο έντονος, αφού υπάρχουν διατάξεις του νόμου που τον μετατρέπουν από ανοιχτό σε κλειστό και αντίστροφα, ανάλογα με το πόσες πλευρές του είναι ανοικτές.

Οι προτάσεις των συναδέλφων, αλλά και των Συλλόγων είναι πολλές. Από τον πλήρη διαχωρισμό χώρων καπνιζόντων και μη καπνιζόντων, όπως ισχύει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι το να υπάρχει δικαίωμα επιλογής στις επιχειρήσεις. Τουλάχιστον για τις καφετέριες τα μπαρ και τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης με τα προβλεπόμενα συστήματα εξαερισμού, σίγουρα το θέμα μπορεί να μπει ξανά στο τραπέζι.

Ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, βρισκόμαστε στη δεύτερη θέση σε ποσοστό καπνιστών όσον αφορά στους άνδρες και στην πρώτη σε ό,τι αφορά στις γυναίκες. Αν όντως, όμως, θέλουμε σαν κράτος να μειώσουμε τον αριθμό των καπνιστών, αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την παιδεία και την εκπαίδευση. Και σαν άνθρωποι, αν θέλουμε να θεωρούμαστε πολιτισμένοι, θα πρέπει να σεβόμαστε πρώτα από όλα τον εαυτό μας και μετά τον συνάνθρωπό μας, είτε είναι καπνιστής είτε όχι. Η ευγένεια και η κατανόηση, και από τις δύο πλευρές, είναι δύο αρετές που σίγουρα μπορούν να βοηθήσουν την κατάσταση.

Το κάπνισμα είναι αλήθεια ότι κάνει κακό στην υγεία, όπως κακό κάνουν και οι καθολικές απαγορεύσεις στη Δημοκρατία.

Υ.Γ. Και ένα ανέκδοτο… Έχουμε σοβαρές πληροφορίες ότι η κυβέρνηση ετοιμάζει μία καινούργια τροπολογία για το καλοκαίρι. Αν τελικά ψηφιστεί, θα πρέπει με το που ανέβει η θερμοκρασία πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου οι καπνιστές να κάθονται μόνο στους εσωτερικούς χώρους των καταστημάτων και όλοι οι υπόλοιποι στους εξωτερικούς…


* Ο Παύλος Δημέλης είναι κάτοικος Μαραθώνα και ιδιοκτήτης της Ψαροτεβέρνας Ο Ψαράς που βρίσκεται στην παραλία Μαραθώνα. Έχει πάρει Bachelor από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο La Verne στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και Μεταπτυχιακό στην Τουριστική Πολιτική και Διοίκηση από το Παν/μιο του Μπέρμιγχαμ στη Μεγάλη Βρετανία. Διαθέτει εργασιακή εμπειρία στον ξενοδοχειακό κλάδο αλλά και ακαδημαϊκή καριέρα στον Όμιλο Ξυνή στο Mediterranean College στην Αθήνα. Είναι παντρεμένος με τη Βασιλική Κασίμη και πατέρας τεσσάρων παιδιών.