Του Μάκη Κουλουμπή
Δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολούμαι στη στήλη αυτή με τις εκλογές που περιμένουμε, μια και η εκλογολογία είναι στα φόρτε της από πέρυσι τέτοια εποχή και βάλε, με αναλύσεις, προβλέψεις, ποσοστά κι αυτοδυναμίες. Επανέρχομαι στο θέμα μετά από κάποια …κουλά που κυκλοφορούν, πληροφορίες που δεν στέκουν και απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα.
Το τι κυκλοφορεί στα σόσιαλ, το τι ισχυρίζονται κάποιοι στις παρέες τους στα καφέ, σαν νέοι… Λούληδες, δεν λέγεται. Και μου κάνει εντύπωση, άτομα ηλικίας 45+, πολίτες που έχουν ψηφίσει τουλάχιστον 5-6 φορές στη ζωή τους, να μη γνωρίζουν έστω και τα βασικά κάθε εκλογικής αναμέτρησης, όταν υποτίθεται ότι σε ένα μήνα θα πάνε να ξαναψηφίσουν.
Ξεκινώντας από τα βασικά, από κάθε εκλογική αναμέτρηση προκύπτει η σύνθεση κάθε νέας Βουλής από την οποία προκύπτει η κάθε νέα κυβέρνηση, εφ’ όσον πάρει τουλάχιστον 151 ψήφους εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Στο ενδεχόμενο αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης με 151 ψήφους εμπιστοσύνης, η Βουλή διαλύεται και προκηρύσσονται νέες εκλογές.
Το πόσοι βουλευτές εκλέγονται από κάθε κόμμα εξαρτάται από τον εκάστοτε εκλογικό νόμο και το τι ακριβώς προβλέπει το σύστημα κατανομής των εδρών. Επίσης, κάθε εκλογικός νόμος που ψηφίζεται στη Βουλή, σύμφωνα με το Σύνταγμα, δεν ισχύει για τις αμέσως επόμενες εκλογές αλλά από τις μεθεπόμενες.
Πάμε λοιπόν να δούμε το …σενάριο του εκλογικού σήριαλ που, όπως δείχνουν τα πράγματα, θα παρακολουθούμε μέχρι κι από τις ξαπλώστρες στις παραλίες. Οι εκλογές στις 21 Μαΐου πρόκειται να διεξαχθούν με τον εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε το 2016, αφού είναι οι «μεθεπόμενες» μετά τις εκλογές του 2019 που έχουν μεσολαβήσει. Το συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα προβλέπει την κατανομή των εδρών στη Βουλή με απλή αναλογική. Δηλαδή κάθε κόμμα εκλέγει τους βουλευτές του αναλογικά με το ποσοστό που πήρε στις εκλογές.
Για παράδειγμα, ένα κόμμα με 33% ποσοστό των ψήφων εκλέγει περίπου 100 βουλευτές, που είναι το 33% του 300, όσες είναι οι έδρες της Βουλής. Κάτι που σημαίνει ότι, για να πάρει κάποιο κόμμα 151 έδρες, ώστε να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, χρειάζεται ένα ποσοστό 50% ή κάπως μικρότερο υπό προϋποθέσεις. Τέτοια νούμερα, όμως, δεν φαίνονται στον ορίζοντα από τις δημοσκοπήσεις κι έτσι η μόνη περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης είναι αυτή της συνεργασίας δύο ή περισσοτέρων κομμάτων, όχι απαραίτητα με τη συμμετοχή και του πρώτου κόμματος.
Επειδή όμως ούτε κάτι τέτοιο βλέπω να ευδοκιμεί, τουλάχιστον απ’ όσα ακούγονται μέχρι σήμερα από τους πολιτικούς αρχηγούς, θεωρώ σχεδόν σίγουρο ότι θα πάμε σε νέες εκλογές μετά από ενάμισι μήνα, αφού διαλυθεί πρώτα η Βουλή που δεν κατάφερε να βγάλει κυβέρνηση. Και μιλάμε για νέες εκλογές που θα γίνουν με τον νέο εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε το 2020 και θα βρίσκεται σε ισχύ, αφού θα έχουν μεσολαβήσει οι εκλογές του Μαΐου.
Έναν εκλογικό νόμο με διαφορετικό σύστημα κατανομής των βουλευτικών εδρών στα κόμματα, όπου το πρώτο κόμμα σε ψήφους, παίρνει το λεγόμενο …κλιμακωτό μπόνους και βγάζει περισσότερες βουλευτικές έδρες από όσες του αναλογούν, από 20 μέχρι και 50 ανάλογα με το ποσοστό του, σε βάρος των άλλων κομμάτων.
Με απλούς μαθηματικούς υπολογισμούς, με το σύστημα αυτό, για να πάρει κάποιο κόμμα τουλάχιστον 151 έδρες, ώστε να μπορέσει σχηματίσει αυτοδύναμη μονοκομματική κυβέρνηση, χρειάζεται ένα ποσοστό της τάξης 36% με 37%, δηλαδή 10+ πόντους πιο κάτω απ’ όσους έχει ανάγκη στις εκλογές του Μαΐου, κάτι που αν δεν καταφέρει να πιάσει, μπαίνουμε πάλι στη λογική της συνεργασίας δύο ή περισσοτέρων κομμάτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Στις νέες εκλογές, πιθανόν μέσα στον Ιούλιο, δεν χρειάζονται σταυροί προτίμησης στα ψηφοδέλτια αφού, σύμφωνα με πάγια νομική τακτική, σε κάθε εκλογική διαδικασία που γίνεται σε διάστημα μικρότερο των 18 μηνών από την προηγούμενη, οι εκλόγιμες θέσεις των βουλευτών κάθε κόμματος καθορίζονται με λίστα, δηλαδή με τη σειρά που έχουν μπει τα ονόματα των υποψηφίων στα ψηφοδέλτια, που σ’ αυτή την περίπτωση δεν είναι αλφαβητική.
Ομολογώ ότι μπορεί και να κούρασα αρκετούς στην προσπάθειά μου να γίνω κάπως πιο λεπτομερής και αναλυτικός, αλλά πέρα από τους αδαείς που δεν είναι και λίγοι, φέτος στις κάλπες περιμένουμε για πρώτη φορά ακόμα και σχολιαρόπαιδα 16,5 ετών που έχουν γεννηθεί το 2006.
