Τα περίεργα των εκατοντάδων Μαραθωνίων που διεξάγονται παγκοσμίως

Τα περίεργα των εκατοντάδων Μαραθωνίων που διεξάγονται παγκοσμίως χάρη σε μια εντολή του Μιλτιάδη

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΡΓΙΟΣ

Βρισκόμαστε στο 490 π.Χ., σε μια περίοδο που οι Πέρσες έχουν εισβάλει για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Οι Αθηναίοι και οι Πλαταιείς τούς αντιμετωπίζουν στην περίφημη Μάχη του Μαραθώνα και θριαμβεύουν. Πανευτυχής ο Μιλτιάδης επιλέγει τον ικανότερο και ταχύτερο ημεροδρόμο της εποχής για να ταξιδέψει στην Αθήνα και να αναγγείλει τα ευχάριστα νέα.
Ο αγγελιαφόρος Φειδιππίδης δείχνει μεγάλο ζήλο και φτάνει στην Αθήνα χωρίς να σταματήσει να τρέχει ούτε λεπτό. Ανακοινώνει το «νενικήμαμεν», καταρρέει και πεθαίνει, αλλά την ίδια στιγμή γεννιέται η ιδέα για το αγώνισμα του Μαραθωνίου, που γνωρίζει μεγάλες δόξες στα αρχαία χρόνια και ακόμα μεγαλύτερες, από την αναβίωσή του το 1896 κι έπειτα.

Στην πρώτη σύγχρονη Ολυμπιάδα, ο Γάλλος Μισέλ Μπρεάλ προτείνει να συμπεριληφθεί ένα αγώνισμα που θα ενώνει την τότε Ελλάδα με αυτή της εποχής του Μιλτιάδη και αυτό δεν είναι άλλο «από τον δρόμο που εξετέλεσε ο στρατιώτης του Μαραθώνος».

Ο προκριματικοί του πρώτου Μαραθωνίου της σύγχρονης Ιστορίας βρήκαν νικητή τον Χ. Βασιλάκο (3 ώρες και 18 λεπτά), την ώρα που δεύτερος ακολουθουσε ο Ν. Μπελόκας (3 ώρες και 21 λεπτά) και τρίτος ο Δ. Δεληγιάννης (3 ώρες και 33 λεπτά).

Ο Πρώτος επίσημος Ολυμπιακός Μαραθώνιος διεξήχθη την 5η ημέρα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 και συγκεκριμένα στις 29 Μαρτίου του 1896. Ο κόσμος που είχε κατακλύσει το Παναθηναϊκό Στάδιο (Καλλιμάρμαρο) περίμενε με αγωνία κι όταν ο αγγελιαφόρος μετέδωσε το μήνυμα «προηγείται Έλλην», ακολούθησε πανζουρλισμός που κορυφώθηκε όταν ο Σπύρος Λούης κατέκτησε την πρώτη θέση με χρόνο 2 ώρες, 58΄ και 50΄΄, αναγκάζοντας τον αναβιωτή των Ολυμπιακών Αγώνων Πιέρ ντε Κουμπερτέν να του πει το περίφημο «σήμερα έγραψες ιστορία».

Ιστορία, βέβαια, δεν έγραψε μόνο ο Σπύρος Λούης. Έγραψαν όλοι όσοι συμμετείχαν στον Αυθεντικό Μαραθώνιο που αποτελεί θεσμό για το δρομικό κίνημα και τον αθλητισμό γενικότερα. Ένα άθλημα που κακά τα ψέματα προσφέρει περιορισμένο θέαμα στο κοινό, αν και απαιτεί τρομερά αθλητικά και νοητικά προσόντα, έχει γνωρίσει τέτοια επιτυχία που σήμερα, περίπου 800 μαραθώνιοι δρόμοι διοργανώνονται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο, την ίδια στιγμή που στον Αυθεντικό Μαραθώνιο διαγωνίζονται πλέον περισσότεροι από 15.000 δρομείς, όταν το νούμερο προ 20ετίας ήταν περίπου 1.000.

Και μπορεί για τον Αυθεντικό Μαραθώνιο να έχουμε αρκετές γνώσεις, για το αγώνισμα γενικότερα όμως, υπάρχει πολλή… ύλη για μελέτη.

FACTS

• Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1921 ώστε η διαδρομή του Μαραθωνίου να καθοριστεί στα 42,195 χλμ. Μέχρι τότε ήταν ελαφρώς μικρότερη, ξεκινούσε από τα 40 χλμ και αυξανόταν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.
• Η πρώτη γυναίκα που κέρδισε Μαραθώνιο ήταν η Joan Benoit στους Ολυμπιακούς του Λος Άντζελες το 1984.

• Μετά τον Αυθεντικό, ο Μαραθώνιος της Βοστώνης είναι ο παλαιότερος που διοργανώνεται κάθε χρόνο. Ξεκίνησε το 1897, έναν χρόνο μετά την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων και δυστυχώς, τράβηξε πάνω του όλα τα φώτα της δημοσιότητας στις 15 Απριλίου του 2013. Λίγα μέτρα πριν τον τερματισμό και ενώ στο σημείο βρίσκονται αθλητές και χιλιάδες θεατές, δύο βόμβες εκρήγνυνται με διαφορά 12 δευτερολέπτων. Αποτέλεσμα είναι να χάσουν τη ζωή τους τρεις άνθρωποι, να τραυματιστούν εκατοντάδες και 16 να χάσουν μέλη τους. Δράστες δύο αδερφοί από το Κιργιστάν, οι Ντζοκάρ και Ταμερλάν Τσαρνάεφ. Ο πρώτος έχει καταδικαστεί σε θάνατο, ο δεύτερος τραυματίστηκε πολύ σοβαρά κατά τη διάρκεια αστυνομικής επιχείρησης για τη σύλληψή τους και κατέληξε λίγο αργότερα.

• Το παγκόσμιο ρεκόρ σε Μαραθώνιο κατέχει από τον φετινό Σεπτέμβριο ο Ελιούντ Κιπτσόγκε, ο οποίος τερμάτισε τον Μαραθώνιο του Βερολίνου σε 2 ώρες 1 λεπτό και 39 δευτερόλεπτα. Έγινε, δε, ο τέταρτος στη σειρά Κενυάτης που σπάει το παγκόσμιο ρεκόρ. w Όσο για τον Μαραθωνοδρόμο της… υπομονής, αυτός είναι ο ερασιτέχνης Λόιντ Σκοτ, ο οποίος φορώντας μια στολή βάρους 50 κιλών, χρειάστηκε 5 ημέρες και 8 ώρες για να τερματίσει…
• Η γρηγορότερη γυναίκα Μαραθωνοδρόμος είναι η Πόλα Ράντκλιφ, η οποία τερμάτισε το 2003 τον Μαραθώνιο του Λονδίνου σε 2 ώρες 15 λεπτά και 25 δευτερόλεπτα.

• Ο πιο ηλικιωμένος Μαραθωνοδρόμος είναι ο Fauja Singh, ο οποίος έτρεξε για 8 ώρες και 11 λεπτά σε ηλικία 100 ετών. Αντίστοιχα, η γηραιότερη γυναίκα είναι η Gladys Burrill που έτρεξε στα 92 της.
• Το 2011, ο Στέφαν Ένγκελς από το Βέλγιο έτρεχε έναν Μαραθώνιο καθημερινά για έναν ολόκληρο χρόνο και υπολογίστηκε ότι συνολικά κάλυψε απόσταση 15.401 χιλιομέτρων.
• Οι αγώνες δρόμου και δη ο Μαραθώνιος αποτελούν εξαιρετική άσκηση. Και μπορεί ένας στους 50.000 δρομείς να παθαίνει ανακοπή κατά τη διάρκεια του αγώνα, έρευνα όμως που δημοσιεύτηκε από το New England Journal of Medicine έδειξε ότι 10,9 εκατομμύρια δρομείς που έτρεξαν Μαραθώνιους από το 2000 ως το 2010, μόλις ένας στους 259.000 πέθανε εξαιτίας προβλήματος στην καρδιά.

• Ένας από τους δυσκολότερους Μαραθωνίους θεωρείται αυτός του Έβερεστ, ο οποίος ξεκινά σε υψόμετρο 5.000 και πλέον μέτρων.
• Η μαζικότερη συμμετοχή καταγράφεται το 2013 όταν 50.740 δρομείς βρέθηκαν στη γραμμή εκκίνησης του Μαραθωνίου της Νέας Υόρκης.

• Ένας από τους γνωστότερους Μαραθωνοδρόμους όλων των εποχών είναι ο Αιθίοπας Αμπέμπε Μπικίλα, όχι μόνο γιατί κατέκτησε δύο χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια αλλά και επειδή τα κατάφερε τρέχοντας ξυπόλητος.
• Ένας δρομέας που ζυγίζει περίπου 70 κιλά, υπολογίζεται ότι θα κάψει έως και 2.600 θερμίδες τερματίζοντας έναν Μαραθώνιο.
• Σε ό,τι αφορά στα οικονομικά μεγέθη, το δυσάρεστο είναι ότι το κόστος συμμετοχής σε κάποιους Μαραθωνίους έχει ξεφύγει. Σε αυτόν του Σικάγο για παράδειγμα, το 1977 έπρεπε να πληρώσεις μόλις 5 δολάρια για να τρέξεις, ενώ σήμερα το κόστος φτάνει τα 145 δολάρια για τους Αμερικανούς και τα 175 δολάρια για τους μη γηγενείς.
• Υπάρχει, βέβαια και η άλλη όψη του νομίσματος. Στον αγώνα του 2013 στο Λονδίνο, τρεις στους τέσσερις δρομείς έτρεξαν για φιλανθρωπικό σκοπό και το ποσό που συγκεντρώθηκε ξεπέρασε τα 60 εκατ. ευρώ.
• Ο πιο ακριβός Μαραθώνιος για να τρέξεις είναι αυτός της Νέας Υόρκης με κόστος που ξεπερνά τα 260 δολάρια.
• Ο δρομέας που το έλεγε η καρδιά του ήταν ο Σερ Ράνουλφ Φινς, ο οποίος έτρεξε 7 Μαραθώνιους σε 7 ημέρες σε όλες τις Ηπείρους. Κι όλα αυτά μετά από επεισόδιο με ανακοπή καρδιάς και επέμβαση μπάι πας.

• To 1967, η Κάθριν Σβίτσερ έγραψε Ιστορία καθώς κατάφερε να «τρυπώσει» στον Μαραθώνιο της Βοστώνης παρότι οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα συμμετοχής. Άνδρες ασφαλείας προσπάθησαν να την απομακρύνουν, απομακρύνθηκαν όμως οι ίδιοι από τον σύζυγο της Σβίτσερ και έτσι η νεαρή τότε αθλήτρια τερμάτισε κανονικά τον αγώνα. Με τον τρόπο αυτό άνοιξε τον δρόμο, ώστε να συμμετέχουν και γυναίκες στον Μαραθώνιο της Βοστώνης, κάτι που πρωτοέγινε τελικά το 1972.
• Ένας από τους πιο… γκραν γκινιόλ Μαραθωνίους ήταν αυτός του 2005 στη Νέα Υόρκη όπου ο Πολ Τέργκατ νίκησε τον Χένρι Ραμάαλα για μόλις ένα δευτερόλεπτο.
• Κενυάτες αθλητές φιγούραραν στην πρώτη θέση στους 6 από τους 10 πιο «γρήγορους» Μαραθωνίους. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι περισσότεροι Κενυάτες δρομείς με… τρελούς χρόνους, προέρχονται από την ίδια φυλή (Kalenjin).

• Για κάποιο περίεργο λόγο, υπάρχει και Μαραθώνιος στον οποίο αθλητής έτρεξε… με πίσω βήματα. Ο Κινέζος Xu Zhenjun κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ με αξιοζήλευτο χρόνο: 3 ώρες, 43 λεπτά και 39 δευτερόλεπτα.
• Ο άνθρωπος που έχει τρέξει τους περισσότερους Μαραθώνιους σε ένα ημερολογιακό έτος είναι ο Λάρι Μέικον (157).