Του Μάκη Κουλουμπή
Από το βράδυ της Κυριακής 21 Μαΐου, προσωπικά δεν έχω ακούσει κανέναν να λέει ότι περίμενε τα αποτελέσματα των εκλογών και των ποσοστών των κομμάτων, έτσι όπως ήρθαν. Είτε ήταν με τους νικητές είτε με τους ηττημένους είτε ήταν με τους απλά ικανοποιημένους.
Και πιστεύω ότι κανένας, από όσους διαβάζουν αυτές τις γραμμές, δεν έχει ακούσει κάποιον… ξερόλα, γνωστό ή φίλο του, που… το είδε, αλλά δεν το έπαιξε. Ειλικρινά, παρακολουθώντας τα αποτελέσματα στην τηλεόραση, όλοι μας κι εγώ ο ίδιος, ήμασταν προετοιμασμένοι να δούμε αριθμούς κοντά σε όσα βλέπαμε, έναν χρόνο τώρα στα γκάλοπ που διαβάζαμε, με «ψαλίδες» που άνοιγαν κι έκλειναν κάθε βδομάδα ή ακόμα και κοντά στα exit poll που βγήκαν με το κλείσιμο των καλπών. Εις μάτην όμως, γιατί όσο περνούσε η ώρα, τα σύννεφα, από τα οποία πέφταμε, ανέβαιναν όλο και πιο ψηλά.
Τι ακριβώς συνέβη τελικά και όλοι μας πέσαμε τόσο πολύ έξω; Φταίνε οι δημοσκοπήσεις και ο τρόπος που γίνονται; Φταίνε οι δημοσκόποι; Δηλαδή, όσοι ρωτήθηκαν από το τηλέφωνο απάντησαν όλοι τους σκόπιμα λάθος; Γιατί στο παρελθόν, όλοι μας έχουμε δει γκάλοπ, όχι και λίγα, ακόμα και exit poll, που έπεσαν έξω.
Τι να πρωτοθυμηθούμε; Το 2000, με τον Σημίτη, που από τις 8 μέχρι τις 11 το βράδυ ανεβοκατέβαιναν οι μπλε και οι πράσινες σημαίες; Εντάξει, και το περιθώριο λάθους που λένε, έχει κι αυτό κάποια συν και πλην. Αλλά όχι και τόσο πολύ, βρε αδερφέ. Τέτοιο πράγμα δεν έχει ξαναγίνει.
Κι είναι λογικό, τα ερωτήματα για την επιτυχία των γκάλοπ να πέφτουν σωρηδόν και η εγκυρότητά τους να έρχεται για άλλη μια φορά στο προσκήνιο. Η εμφατική νίκη της Νέας Δημοκρατίας με πάνω από 20 μονάδες από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και οι, κατά κάποιον τρόπο, καλύτερες επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ σε σχέση με τα αναμενόμενα, επανέφεραν εύλογα πολλά ερωτήματα, για το τι δεν πήγε καλά.
Πολλά έχουμε διαβάσει στο παρελθόν. Μέχρι και για πρόταση νόμου που θα ρυθμίζει «τη λειτουργία και τον δημοκρατικό έλεγχο των δημοσκοπήσεων». «Πραγματικά κι εμείς εκπλαγήκαμε» τονίζει κορυφαίος δημοσκόπος, που εμφανίζεται βέβαιος ότι «στις εκλογές που περιμένουμε στο τέλος του μήνα, θα υπάρχει και καταγραφή προηγούμενης ψήφου και τα αποτελέσματα θα είναι πιο κοντά σε αυτά που θα προκύψουν στην κάλπη». Χαίρω πολύ…
Γιατί αν το αποτέλεσμα της πρώτης κάλπης αποτελεί έκπληξη και για σας τους ίδιους τους δημοσκόπους, που δεν πέσατε μέσα ούτε στο πολύ μεγάλο ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας ούτε στην καθίζηση του ΣΥΡΙΖΑ, θα έλεγα ότι τα αποτελέσματα της 25ης Ιουνίου θα πρέπει να τα περιμένουμε με ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Θα ήθελα να πω, όμως και κάτι ακόμα, κάτι που δεν άκουσα πουθενά να συζητιέται, αλλά προσωπικά με προβλημάτισε. Γιατί κατά τη γνώμη μου, έναν σπουδαίο ρόλο στην… παραπλάνηση μιας μερίδας του κοινού, όσον αφορά στις προβλέψεις των εκλογικών αποτελεσμάτων, έπαιξαν το Twitter και το Facebook, κυρίως σε όσους δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμη τις λογικές που ισχύουν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Για τον απλό λόγο ότι παρακολουθώντας προεκλογικά όσα γράφονταν σε αυτά, άρχισα να πιστεύω ότι η κυβέρνηση πάει για φούντο και ο ΣΥΡΙΖΑ για θρίαμβο. Και κάτι τέτοιο το άκουγα προεκλογικά από αρκετά στόματα, όχι μόνο νεανικά.
Όμως, θα πρέπει να καταλάβουμε ότι στην Ελλάδα, ο κόσμος που συμμετέχει ενεργά, γράφοντας ή κοινοποιώντας συνεχώς και καθημερινά στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, είναι μια σημαντικά μικρή μειονότητα του κόσμου των ψηφοφόρων, ενός κόσμου που αποτελείται από εκατομμύρια ανθρώπους όλων των ηλικιών.
Όσοι έχουν μελετήσει κάπως περισσότερο το θέμα, γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα Μέσα αυτά, ως παντοδύναμες πλέον επιχειρήσεις, έχουν τους δικούς τους νόμους και τους δικούς τους κανόνες. Ξέρουν πολύ καλά ότι ο τρόπος για να σε κρατούν κολλημένους στις πλατφόρμες τους δεν είναι άλλος από το να σου προκαλούν, ως επί το πλείστον, αρνητικά συναισθήματα παρά θετικά, γιατί απλά είναι φτιαγμένα να απηχούν στο θυμικό και όχι στη λογική των χρηστών τους.
Αντικατοπτρίζοντας, δηλαδή, τα συναισθήματα όσων αισθάνονται έντονα την ανάγκη να διαμαρτυρηθούν, να φωνάξουν ή ακόμα και να βρίσουν. Κοινώς… να βγάλουν τα εσώψυχά τους. Για την υπόλοιπη όμως κοινωνία, την κοινωνία του… καλημέρα Γιάννη μου και… καλημέρα Μαρία μου, κάτι τέτοιο είναι ένας κόσμος εντελώς ξένος.
Όπως και να ‘χει, στις 25 Ιουνίου, σε λίγες μέρες δηλαδή, ξαναψηφίζουμε και θα ξανακάτσουμε στην τηλεόραση με την παρέα μας να δούμε τα νέα αποτελέσματα. Γι’ αυτό καλό θα είναι, αυτή τη φορά να κρατάμε μικρό καλάθι…
