του ΜΑΚΗ ΚΟΥΛΟΥΜΠΗ


Αμέτρητες θεωρίες συνωμοσίας κυκλοφορούν από τότε που ξέσπασε η κρίση του κορωνοϊού. Διαβάζοντας, μάλιστα, πρόσφατες δημοσκοπήσεις μαθαίνουμε ότι κοντά στο 50% όσων ρωτήθηκαν πιστεύουν ότι ο κορωνοϊός είναι κάτι κατασκευασμένο και σκόπιμα χαρακτηρίστηκε ως πανδημία.

Μιλάμε για ένα τεράστιο ποσοστό, που λογικά θα έπρεπε να μας δημιουργεί έκπληξη, αν δεν το συναντούσαμε καθημερινά δίπλα μας σε κουβέντες στη δουλειά μας, στις παρέες μας, στα καφέ, πόσο δε μάλλον στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κι όπως πληροφορούμαστε από τους «ειδικούς», όλα όσα γίνονται, γίνονται οργανωμένα από κάποιους για να καταλήξουμε όλοι μας εμβολιασμένοι με το «ειδικό τσιπάκι» του Bill Gates, μέσω του οποίου θα ελέγχουν τις κινήσεις μας, τις διαθέσεις μας, ακόμα και τους ρυθμούς της ζωής μας.

Να θυμηθούμε την ιστορία με τους Δίδυμους Πύργους το 2001, που ήταν κατασκεύασμα της CIA; Ή να πάμε ακόμα παλιότερα με την πρώτη προσσελήνωση των Αμερικανών το 1969 που, σύμφωνα με τις τότε θεωρίες, δεν έγινε ποτέ και ήταν απλά ένα τηλεοπτικό προπαγανδιστικό σόου; Ή στο μπεστ σέλερ εφεύρημα των τελευταίων χρόνων με τους άσπρους υδρατμούς, τα ίχνη συμπύκνωσης που αφήνουν τα αεροπλάνα σε υψηλό υψόμετρο, που έχουν μετατραπεί σε «μυστικά προγράμματα» και «χημικές και βιολογικές ουσίες που μας ψεκάζουν»;

Όπως μάθαμε και στο σχολείο, κάθε θεωρία συνωμοσίας επιδιώκει να υποκαταστήσει την επιστημονική ερμηνεία και την ορθολογιστική εξήγηση ενός γεγονότος, θεωρώντας ότι γίνεται προσπάθεια συγκάλυψης της πραγματικότητας που δεν είναι απόλυτα πειστική.

Ο βασικός, όμως, λόγος που οι θεωρίες αυτές γίνονται ιδιαίτερα δημοφιλείς, είναι επειδή οι άνθρωποι έχουν μια φυσική τάση να αναζητούν νόημα σε διαφορετικά τυχαία γεγονότα και να πιστεύουν ότι κάθε σημαντικό γεγονός, κυρίως παγκοσμίου ενδιαφέροντος, έχει σίγουρα και μια σημαντική αιτία. Νοιώθουν, επίσης, μια βαθιά ανάγκη να πιστεύουν ότι πάντα κάποιοι συνωμοτούν εναντίον τους. Και στη λογική ότι κάποια παγκόσμια συστήματα τούς στοχεύουν, προσθέτουν πόντους στην αυτοπεποίθησή τους. Τους κάνει να νοιώθουν μέσα τους πολύ σημαντικοί και να μην αισθάνονται σαν κάτι κακόμοιρα ανθρωπάκια που η ύπαρξή τους δεν αφορά κανέναν.

Παράλληλα, κάθε στραβό κι ανάποδο που τους συμβαίνει στη ζωή τους, εκτιμούν ότι δημιουργήθηκε σκόπιμα από κάποιους άλλους και δε νοιώθουν μέσα τους καμιά απολύτως ευθύνη για τη μίζερη ζωή τους. Γιατί απλά κάποιοι άλλοι τούς αναγκάζουν να ζουν έτσι. Το γνωστό ερώτημα, εξάλλου, «ποιος ωφελείται;» συνοψίζει την τάση του ανθρώπου να ψάχνει, πίσω από τα φαινόμενα, για εξηγήσεις που μπορεί να τεκμηριώσει με τη δική του λογική ή με κάποιο λογικοφανή τρόπο.

Η συνωμοσιολογία δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αμορφωσιάς ή χαζομάρας, όπως πολλοί νομίζουν. Η συνωμοσιολογία ικανοποιεί βαθιές ανθρώπινες ανάγκες, ακόμα κι όταν αυτή η ικανοποίηση δεν είναι συνειδητή.